واسنجی و ارزیابی مدل CERES-Maize در شرایط اقلیمی گرگان

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان

3 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان

4 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
چکیده

تاریخ کاشت و آبیاری دو عامل عمده محدودکننده تولید ذرت دانه‌ای هستند که با استفاده از مدل CERES-Maize می-توان آنها را شبیه‌سازی نمود. به همین منظور دو آزمایش مزرعه‌ای (هرکدام در دو سال) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان انجام شد. با استفاده از تیمارهای آبیاری مطلوب و بدون تنش در سال 2012 (سه تیمار) و دو تیمار از آزمایش دوم در سال 2007، مدل واسنجی شد. ارزیابی مدل با استفاده از تیمارهای تاریخ کاشت (2008)، تاریخ کاشت و کم‌آبیاری در سال‌های 2012 و 2013 انجام شد. نتایج ارزیابی نشان داد که این مدل مراحل فنولوژیکی (روز تا گرده‌افشانی و روز تا رسیدگی) را در تاریخ کاشت‌های مختلف و رژیم‌های آبیاری متفاوت به خوبی پیش‌بینی می‌کند. جذر میانگین مربعات خطا برای روز تا گرده‌افشانی و روز تا رسیدگی به ترتیب برابر 5/2، 9/2 روز به دست آمد. بنابراین این مدل می‌تواند در برنامه-ریزی‌های مدیریتی مزرعه مورد استفاده قرار گیرد. همچنین نتایج ارزیابی مدل در تاریخ کاشت‌های بهاره (2008) و تابستانه (2012 و 2013) نیز نشان داد که عملکرد ماده خشک و عملکرد دانه را با دقت خوبی شبیه‌سازی‏ می‏کند. از طرفی هر چند مدل روند کاهشی عملکرد دانه، عملکرد ماده خشک و شاخص سطح برگ را در سطوح مختلف آبیاری به خوبی شبیه-سازی کرد ولی بر اساس شاخص‌های کارکرد مدل از دقت لازم برخوردار نیست. با توجه به نتایج حاصل از این مدل می-توان در شبیه‌سازی مراحل رشد ذرت و عملکرد دانه در تاریخ کاشت‌های مختلف در شرایط مطلوب و در شرایط آب و هوایی گرگان بهره برد.