فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از آن­جایی­که تولید گیاهان روغنی می‌تواند تحت تأثیر عوامل محیطی مانند محدودیت آب قرار گیرد، لذا تیمار با اسید سالیسیلیک‌ به‌عنوان یک تنظیم­کننده ‌رشد، قادر است مقاومت به خشکی را در گیاهان افزایش دهد. در این راستا، به‌منظور بررسی تأثیر اسید سالیسیلیک‌ بر برخی خصوصیات بیوشیمیایی و جوانه‌زنی بذر گیاه آفتابگردان در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه فیزیولوژی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کلیبر در سال زراعی 1396 اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل غلظت‌های مختلف اسید سالیسیلیک‌ در چهار سطح (صفر، 5/0، 1 و 5/1 میلی‌مولار) و سطوح مختلف تنش خشکی ایجادشده با پلی­اتیلن گلایکول6000 در پنج سطح با پتانسیل‌های صفر (آب مقطر)، 5-، 10-، 15- و 20- مگاپاسکال) بودند. نتایج نشان داد که اثر تنش خشکی و غلظت‌های مختلف اسید سالیسیلیک‌ بر مؤلفه‌های جوانه­زنی و آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود. برهمکنش تنش و اسید سالیسیلیک‌ بر میزان فعالیت آنزیم‌های سوپراکسید دیسموتاز، آسکوربات پراکسیداز، بنیه بذر، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه معنی‌دار بود. نتایج مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد که با افزایش تنش خشکی درصد و سرعت جوانه‌زنی کاهش و میزان فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت افزایش یافت. در پژوهش انجام­شده کاربرد پیش­تیمار اسید سالیسیلیک‌ با غلظت‌های 1 و5/0 میلی‌مولار باعث افزایش معنی‌دار فعالیت آنزیم‌های مالون ‌دی‌آلدئید، سوپراکسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز، کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز و مؤلفه‌های جوانه­زنی در مقایسه با شاهد گردید. نتایج کلی این آزمایش نشان داد که محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک‌ به‌ویژه در غلظت‌ 1 میلی‌مولار با کاهش تنش اکسیداتیو ناشی از خشکی سبب بهبود شاخص‌های جوانه‌رنی و افزایش در فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت در بذر آفتابگردان شد.