صحت‏سنجی ماسک ابر سنجندة مادیس با معرفی ماسک ابر ناحیه‌ای براساس داده‌های سنجندة AVHRR‏

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری اقلیم ‏شناسی ماهواره ‏ای، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استاد آب‌وهواشناسی دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 استاد گروه آموزشی فیزیک فضا، مؤسسة ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، ایران

4 استادیار اقلیم‏ شناسی دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22059/jphgr.2019.235820.1007068
چکیده

از داده‏های سنجندة AVHRR برای آشکارسازی ناحیه‏ای ابر در دو منطقة ایران با ویژگی‏های متفاوت جغرافیایی و جوی به‏منظور مقایسه با داده‏های ماسک ابر مادیس (MOD35) استفاده شده است. بدین‌منظور، پنج تاریخ دارای بالاترین و پایین‏ترین آنومالی ابرناکی طی بازة زمانی 2001-2015 متناسب با گذر ماهواره‏های ترا و نوآ انتخاب شد. پنج آزمون آستانه‏گذاری طیفی مختلف استفاده شد. ابتدا پس از تشخیص ‏پیکسل‏های برفی، این ‏پیکسل‏ها از ادامة کار حذف شدند. سپس، از سه آزمون به‏منظور تشخیص ‏پیکسل‏های ابرناک بهره برده شد؛ این آزمون‏ها عبارت است از: آزمون بازتاب کانال مرئی؛ آزمون نسبت بازتاب مادون قرمز نزدیک/ مرئی؛ و آزمون دمای درخشندگی جو بدون ابر. آزمون آخر نشان داد، طی تاریخ‏های مورد بررسی، با توجه به دمای سطحی، دمای درخشندگی قابل تقسیم به دو طبقة اصلی است. هنگامی که دمای سطحی بیشتر از 5 درجة ‏سانتی‏گراد است، جو صاف به‏طور متوسط 1 درجة ‏سانتی‏گراد سردتر از جو ابری است و برعکس؛ هنگامی که دمای سطحی کمتر از 5 درجة ‏‏سانتی‏گراد باشد، جو صاف به‏طور متوسط 6 درجة ‏سانتی‏گراد گرم‏تر است. نتایج حاصل از ‏صحت‏سنجی این الگوریتم با ارزیابی داده‏های ایستگاهی و محصول ماسک ابر سنجندة مادیس دقت بالای 90درصد را نیز در برخی از تاریخ‏ها آشکار کرد.