فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه و شناسایی تنوع و ترکیب علف‌های‌هرز یک منطقه کشاورزی، می‌تواند در تعیین راهکارهای مناسب برای مدیریت علف­های‌هرز در مزارع آن منطقه مفید واقع گردد. به‌منظور ارزیابی تنوع گونه‌ای و پراکنش علف‌های‌هرز مزارع لوبیا شهرستان ازنا در استان لرستان از 34مزرعه در سال 1393 نمونه‌برداری به‌عمل آمد و داده­های به‌دست‌آمده جهت محاسبه شاخص­های تنوع و غنای گونه­ای مورد استفاده قرار گرفتند. در این بررسی تعداد 23گونه علف‌هرز متعلق به 14خانواده مختلف گیاهی در سطح مزارع لوبیا ارزیابی، جمع‌آوری و شناسایی گردید. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از بین علف­های‌ هرز مشاهده‌شده در مزارع لوبیا 78‌درصد را علف‌های‌هرز دولپه‌ و 22‌درصد را تک‌لپه‌ای‌ها تشکیل دادند. بر اساس نتایج، 65‌درصد علف­های‌هرز مشاهده‌شده در مزارع لوبیای شهرستان ازنا، یکساله و بقیه دو یا چندساله بودند. از بین علف‌های‌‌هرز شایع در سطح مزارع لوبیا، گونه‌های پیچک‌صحرایی (Convolvulus arvensis L.)، کنف‌‌‌وحشی(Hibiscus trionum L.) و تاج‌خروس وحشی (Amaranthus retroflexus L.) بیشترین و گونه‌های شنگ(Tragopogon pratensis L.) و تاجریزی ( Solanum nigrum L.) کمترین تراکم، یکنواختی و فراوانی گونه را به خود اختصاص دادند. تجزیه خوشه‌ای داده‌ها نشان داد که علف‌های‌هرز موجود در مناطق مختلف شهرستان ازنا با توجه به شاخص­های مورد مطالعه در چهار گروه مختلف طبقه‌بندی می‌شوند. بیشترین تنوع گونه‌ای سیمسون (94/0) به منطقه جنوب‌غربی و کمترین میزان تنوع گونه‌ای (86/0) به مناطق جنوب‌شرقی اختصاص داشت. بیشترین غنای گونه‌ای علف‌هرز (5/27)، به مزارع لوبیا مناطق جنوب‌غربی و کمترین غنای‌ گونه‌ای در جنوب‌شرقی (14/17) این شهرستان مشاهده ‌شد. در بین گونه‌های با بیشترین تراکم، غالبیت در سطح مزارع لوبیا با خانواده گندمیان با میانگین 5/6 بوته در مترمربع بود. براساس نتایج به‌دست‌آمده، مهم‌ترین علف‌های‌هرز سمج مزارع لوبیا در این شهرستان را پیچک‌صحرایی (Convolvulus arvensis L.)، قیاق (Sorghum halepense (L.) Pers.)، پنجه‌مرغی (Cynodon dactylon (L.) Pers.) و سوروف (Echinochloa crus-galli (L.) Beauv.) تشکیل می‌دادند.