اثر پلیآمینها بر جوانهزنی، بیان برخی ژنها و فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانت در بذرهای کمبنیه جو
نویسندگان
1 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشجوی دکتری زراعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 دانشجوی دکتری زراعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 دانشجوی دکتری زراعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
5 دانشجوی دکتری زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22124/jms.2020.3926چکیده
به منظور بررسی اثرات فرسودگی بذر و کاربرد پلیآمینها بر شاخصهای جوانهزنی، بیان ژن و فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانت گیاهچههای جو آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. تیمارهای آزمایش شامل سه سطح فرسودگی (شاهد، 11 و 14 روز) و دو نوع پلیآمین (پوترسین و اسپرمین) بود. صفات اندازهگیری شامل شاخصهای جوانهزنی، فعالیت چند آنزیم آنتیاکسیدانت و بیان ژنهای مربوط به آنها بود. نتایج بررسی نشان داد که فرسودگی بذر بهمدت 14 روز موجب کاهش درصد جوانهزنی به میزان 24 درصد نسبت به شاهد شد، ولی کاربرد پوترسین آن را حدود 18 درصد افزایش داد. سرعت جوانهزنی نیز در بذرهای 14 روز فرسودهشده به میزان 36 درصد کاهش داشت که کاربرد اسپرمین آن را تا حدود 5/87 درصد افزایش داد. وزن خشک ساقهچه و ریشهچه بهترتیب در حدود 2 و 3 برابر در تیمار کاربرد پوترسین و عدم فرسودگی نسبت به شاهد بیشتر بود. بیشترین میزان فعالیت آنزیمهای آسکوربات پراکسیداز، پراکسیداز، پلیفنل اکسیداز و سوپراکسید دیسمیوتاز در بذرهای فرسوده بهمدت 14 روز با کاربرد پوترسین مشاهده شد. میزان بیان نسبی ژنهای رمزکننده آنزیمهای سوپراکسیددیسموتاز و گلوتاتیون ترانسفراز در تیمار پوترسین و بذرهای فرسوده بهمدت 14 روز، 8 و 22 برابر نسبت به شاهد بیشتر شد. همچنین، بیان نسبی ژنهای HSP90 و PR10 نیز در همین تیمار بهترتیب 5 و 8 برابر شاهد بود. بهطورکلی، کاربرد پوترسین تا حدود زیادی موجب بهبود قدرت بذر جو گردید که این امر میتواند ناشی از بهبود شرایط اکسیداتیو سلول، مقاومت پروتئینهای بذر به دلیل فعالیت بیشتر HSP90 و افزایش غلظت درونزاد هورمونهای بذر باشد.