فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رشد تجربه‌گرایی و نو‌اندیشی نسبت به مباحث دینی، نگاههای جدید به دین را رقم زده است که دغدغۀ آنها، مطابقت احکام دینی، به خصوص اسلام با مسائل جدید است. از جملۀ این مباحث، حکم ارتداد در صورت داشتن اعتقادی خلاف دین اسلام است. هدف: هدف مقالۀ حاضر، بررسی رابطۀ بین آزادی عقیده و ارتداد در چارچوب هدایت تشریعی با تأکید بر نظرات آیت‌الله خامنه‌ای بود. روش: این مقاله با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفت. یافته‌ها: اولاً، حکم ارتداد در صورتی تحقق پیدا می‌کند که دو عنصر مادی و قانونی ارتداد در او محقق شود؛ ثانیاً، حکم ارتداد بر رفتار و منش مسلمان واقعی بار می‌شود نه بر اعتقادات او. ثالثاً، اسلام چارچوب مشخصی را در زندگی فردی مشخص کرده که عبارت است از: مسئولیت انسان در مقابل تمام اعمال و اعضا و جوارح، مسئولیت انسان در تحقیق برای انتخاب عقیدۀ درست و ممنوعیت تقلید کورکورانه. در صورت عدم رعایت این چارچوب، نزد خدا پاسخگوست، اگرچه مجازات دنیوی ندارد. در عرصۀ اجتماعی، فقیه جامع‌الشرایط باید با رعایت چارچوب عدالت‌محوری، مسئولیت در مقابل دین مردم و مسئولیت برای رشد عقلانی مردم، به رفع موانع رشد جامعه بپردازد. در این عرصه در صورت تحقق حکم ارتداد و اظهار علنی آن؛ چون مانعی در مقابل آزاداندیشی و هدایت مردم ایجاد می‌شود، حاکم اسلامی باید در مقابل آن بایستد. نتیجه‌گیری: خداوند حکیم، همان‌طور که در نظام تکوین، تمام نیازهای تکوینی انسان را فراهم کرده ، تمام قوانین مورد نیاز انسان را نیز در چارچوب ربوبیت تشریعی بیان کرده است.