طراحی و توسعه یک سیستم اطلاعات سلامت برای مدیریت جامع مراحل جراحی و پروتزی در درمان ایمپلنت دندانی
نویسندگان
1 استادیار، گروه جراحی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
2 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
3 دکترای داروسازی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
4 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
5 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
6 دانشیار، گروه جراحی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22038/jmds.2026.27648چکیده
مقدمه: با گسترش سلامت الکترونیک، استفاده از سامانههای پرونده الکترونیک پزشکی (EMR) بهعنوان ابزاری برای بهبود کیفیت مراقبت و یکپارچهسازی دادههای بالینی اهمیت فزایندهای یافته است. با وجود پیشرفتها در پزشکی، حوزه ایمپلنتولوژی دندانی همچنان با کمبود سامانههای تخصصی و ساختاریافته مواجه است. این مطالعه با هدف طراحی، توسعه و ارزیابی اولیه یک سامانه اختصاصی EMR برای مدیریت جامع مراحل جراحی و پروتزی درمانهای ایمپلنت انجام شد.مواد و روشها: این مطالعه بهصورت یک پژوهش توسعهای-کاربردی در بخش جراحی دهان، فک و صورت دانشکده دندانپزشکی مشهد انجام شد. در مرحله نیازسنجی، اقلام اطلاعاتی با بررسی پروندههای کاغذی و نظر متخصصان حوزههای مرتبط استخراج و بهصورت ساختاریافته سازماندهی گردید. سامانه با استفاده از معماری Model–View–Controller (MVC) و رویکرد مبتنی بر رویداد طراحی و با بهرهگیری از Java، Spring Boot، JavaFX و پایگاه داده SQLite پیادهسازی شد. ارزیابی عملکرد سامانه بر اساس شاخصهای مصرف منابع، پایداری عملکرد و یکنواختی دادهها انجام گرفت.یافتهها: سامانه امکان ثبت ساختاریافته اطلاعات، ادغام تصاویر رادیوگرافیک، جستوجوی پیشرفته بیماران و استخراج دادههای پژوهشی را فراهم نمود. در ارزیابی عملکرد، زمان پاسخدهی کمتر از 2 ثانیه گزارش شد و سیستم در اجرای مکرر سناریوها بدون خطای سیستمی عمل کرد. مصرف حافظه حدود 320 مگابایت و استفاده از پردازنده کمتر از 2 درصد بود که بیانگر کارایی مناسب سامانه میباشد. همچنین خروجیها در اجراهای تکراری دارای ساختار یکنواخت و پایدار بودند.نتیجهگیری: سامانه توسعهیافته توانست بستری ساختاریافته برای مستندسازی، مدیریت و بازیابی دادههای مرتبط با درمانهای ایمپلنت فراهم آورد. عملکرد مناسب از نظر کارایی و پایداری، قابلیت استفاده از این سامانه را در محیطهای بالینی نشان میدهد. انجام ارزیابیهای گستردهتر و چندمرکزی میتواند به بهبود و تعمیمپذیری این سامانه کمک نماید.