بررسی ارقام جو در شرایط تنش شوری در مراحل رشد اولیه گیاهچه با استفاده از تجزیه چندمتغیره

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

doi
10.22124/jms.2020.3930
چکیده

افزایش تحمل به شوری در جو نیاز اساسی جهت پایداری تولید این محصول در مناطق شور محسوب می‏شود. تحقیق حاضر به­منظور مطالعه تنوع ژنتیکی در 20 رقم جو زراعی در شرایط تنش شوری جهت شناسایی متحمل‏ترین ارقام در مراحل جوانه‏زنی و رشد اولیه گیاهچه براساس صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک انجام شد. این تحقیق در سال 1394 در آزمایشگاه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز در مراحل رشد اولیه گیاهچه به­صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار شامل 20 رقم جو زراعی به­عنوان عامل اول و تنش شوری با کلرید سدیم در 4 سطح صفر ‏(آب مقطر)، 5، 10 و 15 دسی­زیمنس بر ‏متر به­عنوان عامل دوم اجرا گردید. نتایج تجزیه واریانس داده‏ها نشان داد که بین ارقام از نظر اغلب صفات مورد مطالعه تفاوت معنی‏داری وجود داشت که نشان­دهنده وجود تنوع کافی بین ارقام می‏باشد. تجزیه به مؤلفه‏های اصلی، 11 صفت بررسی­شده را به 2 مؤلفه تقسیم و بر اساس آن 62 درصد از کل تغییرات داده‏ها را توجیه نمود. تجزیه خوشه‏ایی ارقام را به 3 خوشه تقسیم نمود. از جمع‏بندی نتایج تجزیه به مولفه‏های اصلی، نمودار بای پلات و تجزیه خوشه‏ای مشخص شد که ارقام گرگان، کویر، به­رخ، ترکمن و زرجو تحمل بهتری به تنش شوری نسبت به سایر ارقام داشتند و در مرحله بعدی ارقام فجر30، صحرا، ریحان 48 و کارون قرار گرفتند.