شناسایی ژنوتیپهای مناسب لوبیا در شرایط تنش کمآبی برای کاشت در منطقه آذربایجان
نویسندگان
1 رشته زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، ایران
2 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابعطبیعی استان آذربایجانشرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران
3 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابعطبیعی استان مرکزی، ایران
doi
10.22067/ijpr.v9i1.48258چکیده
به منظور بررسی واکنش ژنوتیپهای لوبیا نسبت به تنش کمآبی و شناسایی ژنوتیپهای متحمل آزمایشی در منطقه آذرشهر استان آذربایجانشرقی در سال1390 اجرا گردید. تعداد 9ژنوتیپ لوبیا متعلق به سه گروه لوبیاقرمز، سفید و چیتی در دو شرایط آبیاری مطلوب و تنش کمآبی بر اساس طرح بلوک کامل تصادفی مورد مقایسه قرار گرفتند. آبیاری در شرایط مطلوب و تنش کمآبی بهترتیب پس از 70 و 100میلیمتر تبخیر از سطح تشتک کلاس A اعمال شد. بر اساس نتایج بهدستآمده، تنش خشکی بهطور متوسط منجر به کاهش عملکرد دانه به میزان 47درصد شد. واکنش ژنوتیپهای لوبیا از نظر میزان کاهش عملکرد دانه تحت شرایط تنش کمآبی متفاوت بود، بهطوریکه بیشترین و کمترین میزان کاهش بهترتیب در ژنوتیپهای لوبیاسفید و لوبیاچیتی مشاهده شد. در مواجهه با تنش کمآبی، ژنوتیپهای لوبیاچیتی از عملکرد بیشتری نسبت به سایر لوبیاها برخوردار بودند. در مقایسات گروهی نیز برتری ژنوتیپهای لوبیاچیتی نسبت به ژنوتیپهای لوبیاسفید و قرمز در هر دو شرایط آبیاری مطلوب و تنش کمآبی از نظر عملکرد دانه معنیدار بود. در میان شاخصهای اندازهگیریشده، شاخصهای میانگین هندسی (GMP)، تحمل تنش (STI) و میانگین حسابی (MP) نسبت به سایر شاخصها برای شناسایی ژنوتیپهای متحمل مناسبتر بودند. در بین ژنوتیپهای لوبیاچیتی، ژنوتیپ GO140 مناسبتترین ژنوتیپ برای کشت لوبیا در منطقه آذربایجان شناسایی شد.