تحلیل پدیدارشناسانه اضطراب در درس ریاضی از منظر دانش‌آموزان

نویسندگان
doi
10.22059/japr.2014.68995
چکیده

فراگیری درس ریاضی، زمینه مناسب برای رشد تفکر تحلیلی و توسعه مهارت‌های حل مسئله را فراهم می‌آورد. با توجه به نقش ادراک دانش‌آموزان در عملکرد تحصیلی آن‌ها و ‌وجود اضطراب بیشتر در درس ریاضی به نسبت بقیه دروس‌، تبیین تجربه‌ زیسته دانش‌آموزان، ضروری به نظر می‌رسد. مطالعه حاضر با هدف بازنمایی تجربه ‌زیسته دانش‌آموزان پیرامون پدیده اضطراب در درس ریاضی انجام گرفت. داده‌ها با استفاده از فن مصاحبه‌ نیمه‌ساختارمند با 12دانش‌آموز 18-‌‌16سال ساکن شهر تهران که مبتنی بر روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده بود، گردآوری ‌شده و بر پایه راهبرد هفت مرحله‌ای ‌کُلایزی تحلیل ‌گردید. صحت و باورپذیری یافته‌ها بر پایه چهار ملاک «ارزش واقعی، کاربردی بودن، تداوم و مبتنی بر واقعیت بودن» مورد بررسی و تایید قرار گرفت. یافته‌های حاصل شده در 102 کد اولیه‌، 19 زیر‌مضمون و 7 مضمون اصلی شامل «‌باور و نگرش دانش‌آموزان»، «ناآگاهی و عدم شناخت»، «اضطراب امتحان»،‌ «قضاوت»‌، «محیط آموزشی»، «نقش ‌آموزگاران»‌ و «نقش والدین»، طبقه‌بندی‌گردید. نتایج به بازنمایی تصویری روشن از ادراک دانش‌آموزانی که همگی پدیده اضطراب ریاضی را تجربه ‌نمودند، منجر ‌گردید. تجربیات دانش‌آموزان از این پدیده نشان می‌دهد که آنان اضطراب ریاضی را حسی رنج‌آور می‌دانند که فرایندهای ذهنی‌شان را تحت تاثیر قرار داده و مانع از انجام عملکرد صحیح‌ می‌گردد. یافته‌ها نشان‌می‌دهد تشدید این پدیده، می‌تواند زمینه شکل‌گیری و تقویت احساس ‌ضعف، درماندگی ‌آموخته‌ شده و کاهش اعتماد به نفس در دانش‌آموزان را فراهم ‌ساخته و سلامت فرد و پیشرفت تحصیلی وی را به مخاطره بیندازد.