جایگاه رقابت عادلانه انتقال تکنولوژی در مالکیت معنوی از رهگذر اقدامات تأمینی

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. (نویسنده مسؤول)

2 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه حقوق، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

doi
10.22034/jccj.2024.411308.1337
چکیده

کاوش در مکانیسم حقوق مالکیت معنوی جهت تسهیل فعالیت‏های تحقیقاتی و انتقال فناوری پیشرفته، چالشی را در قامت مهار خلاقیت و نوآوری ایجاد کرده که مبدل به یک بحث جهانی شده است. این پژوهش، چشم‌اندازها و چالش‌های کاوش در سیستم‌های مالکیت فکری و تمهیدات تأمینی در قانون را جهت تحریک خلاقیت و نوآوری داخل کشور و نیز با نگاهی به عرصه بین‏الملل ‏‏را بررسی کرده است. این پژوهش با روش کتابخانه‏ای و مبتنی بر رویکرد توصیفی ـ تحلیلی سعی دارد ارتباط ماهوی و شکلی بین حقوق مالکیت فکری و انتقال تکنولوژی را مورد دقت نظر و بررسی قرار دهد. این مطالعه نشان می‏دهد خلاقیت و نوآوری داخلی کشورها با سیستم و مکانیسم حقوق مالکیت معنوی ارتباط مستقیم دارد. به‌عبارت‌دیگر هرچه مقرراتی کارآمد بتواند از این حقوق و تولید علم و خلق نوآوری حمایت کند، به‌همان میزان می‌توان انتقال تکنولوژی داشت. یافته‌های این تحقیق نشان می‏دهد در قوانین مختلف مرتبط با مالکیت معنوی، تجارت الکترونیک، فضای سایبر و ... تمهیداتی جهت حمایت از حقوق معنوی در نظر گرفته شده است. بااین‌حال اقداماتی چون تأمین خواسته و دستور موقت جهت جبران خسارت نیز در قوانین بیشتر کشور‏ها، ازجمله ایران و نیز کنوانسیون‏های بین‌المللی در نظر گرفته شده است. قوانین ایران علی‌رغم ضعف‏ها و خلأ‏های مختلف هم‌راستا و همگرا با اسناد بین‌المللی نیز نبوده که می‌بایست در این عرصه قانون‌گذار با قوانین روزآمد و منطبق با پیشرفت روز از خلق علم و تولیدکنندگان علم حمایت نماید.