جایگاه حقوق اشخاص کمتوان در پرتو گفتمان عدالت کیفری؛ با تأکید بر نگاه جرمشناسانه به تحولات کیفری و پیشگیری از جرم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه حقوق، دانشکده حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق، دانشکده حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)
3 استادیار، گروه حقوق، دانشکده حقوق، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.
doi
10.22034/jccj.2024.427243.1434چکیده
حمایت از معلولین یکی از مهمترین موضوعاتی میباشد که در ایران کمتر به این مسأله توجه شده است. نکته مهمی که این مسأله را متمایز از سایر مسائل میکند، علاوهبر بحث پیشگیری و گنجاندن مواد در قوانین مربوطه، لزوم تنظیم و سازماندهیکردن جرمشناسانه حقوق کیفری نسبت به بحث معلولان میباشد که توجه ویژهای در این مقاله به آن مبذول شده است. باید توجه داشت که قانونگذار ایرانی ممکن است مقررات قابلملاحظهای در ارتباط با سیاست جنایی و پیشگیری غیرکیفری داشته باشد، ولی آنچه که وجود دارد، یکسانپنداشتن افراد معلول با افراد پیر، بیمار و کودکان میباشد، درحالیکه پیر و کودک بهصورت طبیعی و اقتضای سنی دارای ناتوانیهایی هستند و معلولین بهصورت مادرزادی یا بهدلیل جنگ، حوادث و... دارای شرایطی هستند که زندگی عادی آنان را تحت تأثیر قرار میدهد و درنتیجه درقبال جرم و دفاع از خود دارای شرایط مناسبی نیستند و درنتیجه قانونگذار باید توجه بیشتری به بحث کیفری و مقابله با جرایم علیه آنان داشته باشد. ازایننظر لزوم توجه جرمشناسانه به این بحث میتواند صرف توجه ساده به سیاست کیفری را تغییر دهد. ازایننظر هدف مقاله بررسی موضوع سیاست جنایی ایران درقبال حمایت از معلولین میباشد که باروش تحلیلی ـ توصیفی و بهصورت کتابخانه درصدد بررسی این موضوع هستیم. یافتههای تحقیق نشان میدهد که سیاست جنایی ایران درزمینه حمایت از معلولین از منظر کیفری و تعیین مجازات دارای ضعفهای عدیده میباشد، ولی باید توجه داشت که دو نکته در نظام کیفری ازجمله بسط مسؤولیت کیفری درارتباط با ارتکاب جرم علیه معلولین و نوع جرم ارتکابی و درنظرداشتن عوامل مشدده جرم میتواند بهبود چشمگیری در مورد معلولان و ارتکاب جرایم علیه آنان صورت ایجاد نماید.