بررسی فقهی مجازات‌های نقدی با رویکرد حقوق اقتصادی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه حقوق، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران. (نویسنده مسؤول)

3 استادیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/jccj.2024.385363.1192
چکیده

در راستای اجرای عدالت کیفری، مسأله مجازات‌های نقدی سال‌های متمادی است که در ادبیات قانون‌گذاران و نویسندگان حقوق کیفری مطرح می‌باشد. با توجه به ناکارآمدی مجازات حبس و به‌منظور کاهش جمعیت کیفری و جلوگیری از تکرار جرم، مجازات جایگزین حبس مقرر در مواد ۶۴ و ۸۵ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ یعنی (جزای نقدی) شکل گرفت. جزای نقدی به دلیل سهولت اجرا، درآمدزایی برای دولت و نیز قابل جبران بودن، مورد توجه مقنن است. نتایج پژوهش حاضر که با روش توصیفی-تحلیلی با ابزار کتابخانه‌ای جمع‌آوری شده است، نشان می‌دهد که جزای نقدی به‌عنوان ضامن عدم ارتکاب بسیاری از جرائم در سیستم قضایی اکثرکشورها روزبه‌روز رواج بیشتری یافته است زیرا از یک سو دولت از اجرای آن منتفع می‌شود و از سوی دیگر به‌عنوان ضمانت اجرایی، اخلال در نظم عمومی ابزاری در دست قانونگذار برای بهره‌گیری از نقش تنبیهی خود در انواع اقدامات بازدارنده است.