بررسی اثر تلقیح بذور نخود با ریزوبیوم، میکوریزای آرباسکولار و شبه‌میکوریزای داخلی بر عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ‌های نخود (Cicer arietinum L.)

نویسندگان

1 فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/ijpr.v8i2.47392
چکیده

به‌منظور بررسی تلقیح بذور ژنوتیپ‌های نخود با ریزوبیوم، میکوریزای آرباسکولار و شبه‌میکوریزای داخلی، آزمایشی به‌صورت اسپیلت‌پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد به‌اجرا در آمد. فاکتور اصلی شامل سه سطح میکوریزایی (میکوریزای آرباسکولار Glomus mosseae، شبه‌میکوریزای داخلیPiriformospora indica و عدم مصرف قارچ) و فاکتور فرعی شامل 9‌ژنوتیپ نخود بود. نتایج نشان داد که میکوریزا به‌طور معنی‌داری باعث افزایش عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت و تعداد غلاف در بوته گردید. لکن اثر سطوح میکوریزا بر روی صفات تعداد دانه در غلاف و وزن هزار‌دانه معنی‌دار نشد. در بین ژنوتیپ‌های مورد بررسی در این تحقیق، بیشترین عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و تعداد غلاف در بوته به ژنوتیپ MCC537 اختصاص داشت و ژنوتیپ‌های MCC80، MCC537 و MCC392 مشترکاً به‌طور معنی‌داری بیشترین شاخص برداشت را از خود نشان دادند. بیشترین وزن هزار‌دانه نیز به ژنوتیپ MCC392 اختصاص داشت، اما از نظر تعداد دانه در غلاف اختلاف معنی‌داری بین ژنوتیپ‌های مورد مطالعه مشاهده نشد. در بررسی اثرات متقابل میکوریزا و ژنوتیپ‌های نخود ملاحظه گردید که بیشترین عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک به ترکیب میکوریزا همراه با ژنوتیپ MCC537 و بیشترین شاخص برداشت به ترکیب میکوریزا و ژنوتیپ MCC80 تعلق داشت.