تاثیر دهانشویه های مختلف روی رنگ مینای دندان در بیماران ارتودنسی ثابت: مرور سیستماتیک و متاآنالیز

نویسندگان

1 دندانپزشک، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی تخصصی، گروه ارتودنسی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

3 استاد، مرکز تحقیقات مواد دندانی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

4 ارتودنتیست، مرکز تحقیقات مواد دندانی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22038/jmds.2025.26645
چکیده

مقدمه: دهانشویه‌ها، به ‌عنوان رایج‌ترین روش کنترل شیمیایی پلاک، شامل ترکیبات فعال زیستی مختلفی هستند که برای تأثیر ضد میکروبی، مهار تشکیل بیوفیلم، پیشگیری از بیماری‌های پریودنتال و پوسیدگی طراحی شده‌اند. برخی دهانشویه‌ها در صورت استفاده طولانی‌مدت، می‌توانند باعث تغییر رنگ دندان‌ها شوند. تاکنون مطالعه‌ای سیستماتیک در مورد تأثیر دهانشویه‌ها بر رنگ خارجی مینای دندان در بیماران ارتودنسی ثابت انجام نشده است. هدف این مطالعه مروری سیستماتیک، بررسی تأثیر دهانشویه‌ها بر رنگ مینای دندان در بیماران ارتودنسی ثابت است.مواد و روش‌ها: ابتدا عنوان و خلاصه مقالات مرتبط با استفاده از جستجو در بانک های اطلاعاتی  PUBMED ,EMBASE ,Cochrane’s CENTRAL ، Scopus وWeb of Science  جمع آوری شده و کلیه مقالات از ابتدا تا تاریخ June 2024 مورد ارزیابی قرار گرفتند. خلاصه کلیه مقالات بطور جداگانه توسط مجریان بررسی گردید و مقالاتی که شرایط اولیه ورود به مطالعه را داشتند مورد ارزیابی متن کامل قرار گرفتند و هر نوع تناقضی بین مقالات از نظر شرایط ورود به مطالعه بین مجریان مورد بحث قرار گرفت. در نهایت کیفیت مطالعات بررسی شد و نتایج به وسیله ی random effects inverse variance meta-analysis با یکدیگر ترکیب گردید.یافته‌ها: پس از غربالگری 3747 مطالعه، هفت مطالعه در این مرور سیستماتیک و چهار مطالعه در متاآنالیز گنجانده شدند. متاآنالیز افزایش معنی‌داری را در رنگ‌آمیزی دندان با استفاده از کلرهگزیدین در روز 30 نشان داد (91/0MD=، 02/0P=)، که در روز 60 ام (23/1MD=، P<0.01) تشدید شده و در روز 90 (00/1MD=، P<0.01) به ثبات نسبی رسید. مطالعات ناهمگنی پایینی را نشان دادند.نتیجه گیری: استفاده از کلرهگزیدین در بیماران ارتودنسی منجر به staining  دندان می شود که تا 60 روز افزایش می یابد و سپس تثبیت می شود. مدیریت دقیق کلرهگزیدین با کاهش غلظت و یا افزودن ترکیبات اکسید کننده به ویژه برای استفاده طولانی بسیار مهم است. در مقابل، جایگزین هایی مانند آلوئه ورا، کلرید ستیل پیریدینیوم و عصاره های گیاهی مانند miswak، staining  کمتری نشان می دهند.