اثر تاریخ کاشت و رقم بر تراکم و خسارت کرم‌های پیله‌خوار نخود Helicoverpa spp. (Lepidoptera: Noctuidae) در شرایط دیم

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و آموزش ایلام

doi
10.22067/ijpr.v8i1.27877
چکیده

نخود در استان ایلام بعد از غلات بیشترین سطح زیرکشت را دارا بوده و از نظر درآمد زارعین و اجرای تناوب زراعی از اهمیت خاصی برخوردار می‌باشد. کشت این محصول در استان با دو تاریخ کاشت پاییزه (انتظاری) و بهاره (عرف محل) انجام می‌گیرد و در کشت پاییزه با وجود خسارت بیشتر عوامل زیان‌آور، عملکرد بیشتری تولید می‌گردد. آفت اصلی این زراعت، گونه Helicoverpa viriplaca است که با تغذیه از برگ و دانه‌های نخود باعث بروز خسارت می‌گردد. لذا به‌منظور بررسی اثر تاریخ کاشت و رقم بر میزان تراکم و خسارت آفت، این بررسی به‌صورت کرت‌های خُردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی شامل شش تیمار در سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی شیروان چرداول استان ایلام به‌مدت دو سال اجرا گردید. تیمارهای اصلی شامل دو تاریخ کاشت پاییزه و بهاره بود. کشت پاییزه دراواسط آبان‌ماه و کشت بهاره در اواسط اسفند‌ماه انجام گرفت. تیمارهای فرعی شامل سه رقم نخود هاشم، آرمان و آزاد (فیلیپ 9393) درنظرگرفته شد. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که در کشت پاییزه تراکم لارو در بوته، تعداد دانه تولیدی در بوته و عملکرد به‌ترتیب 16/0‌لارو، 8/11‌دانه و 436‌کیلوگرم در هکتار در مقایسه با کشت بهاره با 04/0‌لارو، 7/7‌دانه و 288‌کیلوگرم در هکتار بود. همچنین ارقام آرمان و آزاد با عملکرد 465 و 400‌کیلوگرم در هکتار در مقایسه با رقم هاشم با 233‌کیلوگرم در هکتار عملکرد بیشتری داشتند.