اثر کم‌آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپ‌هایلوبیاچیتی در شهرکرد

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 ردینگ

3 شیراز

4 فردوسی مشهد

doi
10.22067/ijpr.v8i1.49118
چکیده

با توجه به محدودیت منابع آبی در کشور و همچنین جایگاه ویژه لوبیاچیتی در ایران، بررسی خصوصیات گیاه لوبیاتحت تأثیر کمبود آب از اهمیت خاصی برخوردار است. به‌همین‌دلیل آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی، جهت بررسی تأثیرکم‌آبیاری (سه رژیم آبیاری شامل تأمین 100، 80 و 60‌درصد نیاز آبی گیاه، به‌عنوان فاکتور اصلی) بر ژنوتیپ‌های لوبیاچیتی (پنج ژنوتیپ لوبیاچیتی شامل تیلور، صدری، C.O.S.16، KS21193 (کوشا 193)، KS21486، به‌عنوان فاکتور فرعی) در دانشگاه شهرکرد اجرا شد. نتایج نشان داد اثر کم‌آبیاری برتعداد و وزن دانه، تعداد غلاف بارور، تعداد دانه در غلاف، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت معنی‌دار بود. بیشترین عملکرد دانه در رژیم آبیاری تأمین 100 و 80‌درصد نیاز آبی، از ژنوتیپ C.O.S.16به‌دست آمد (به‌ترتیب6/594 و 2/289‌گرم در متر‌مربع)، در حالی‌که این ژنوتیپ در شرایط تأمین 60‌درصد نیاز آبی، موفق به تولید دانه نشد و در این سطح آبیاری ژنوتیپ KS21486 بیشترین عملکرد دانه (5/109‌گرم در متر‌مربع) را به‌خود اختصاص داد. همچنین نتایج نشان داد از دو جزء اصلی عملکرد دانه (تعداد دانه، وزن دانه) تعداد دانه حساسیت بالاتری به کمبود آب دارد و در اثر کاهش میزان آب آبیاری با شدت بیشتری نسبت به وزن دانه کاهش می‌یابد. در اثر کاهش میزان آب، عملکرد دانه نسبت به عملکرد بیولوژیک با شدت بیشتری کاهش یافت و به تبع آن شاخص برداشت ژنوتیپ‌های مورد بررسی نیز کمتر شد. آزمایش حاضرنشان داد در شرایط آبیاری بهینه و نسبتاً مناسب، ژنوتیپ C.O.S.16 و در شرایط کمبود آب شدید،ژنوتیپ KS21486 عملکرد بیشتری تولید کردند.