بررسی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های نخود با استفاده از نشانگر مولکولی SSR

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

doi
10.22067/ijpr.v8i1.48163
چکیده

بهره‌برداری از تنوع ژنتیکی یکی از عوامل مهم در به‏نژادی گیاهان زراعی است. این تحقیق به‌منظور ارزیابی تنوع ژنتیکی 35‌ژنوتیپ نخود با استفاده از 15‌جفت آغازگر SSR، انجام شد. پس از استخراج DNA، انجام واکنش‌های PCR و الکتروفورز، آغازگرها در مجموع 49‌آلل را در تمام ژنوتیپ‌ها تکثیر کردند. متوسط تعداد آلل تکثیرشده به ازای هر آغازگر 26/3‌آلل بود. آغازگر SSR35 با پنج ‌آلل، همراه با آغازگرهای SSR14، SSR21، SSR26 و SSR63 با چهار آلل، بیشترین و آغازگرهای SSR61 و SSR7 با 2‌آلل، کمترین آلل را تکثیر نمودند. بر اساس ضرایب تشابه به‌دست‌آمده ارزش‏های تشابه دامنه‏ای از 10/0 تا 80/0 با میانگین 40/0‌درصد را داشتند. میزان اطلاعات چندشکلی (PIC)، از 20/0 تا 88/0 متغیر بود (با متوسط 50/0). بیشترین و کمترین میزان PIC به‌ترتیب مربوط به آغازگرهای SSR21 و SSR62 بود. تجزیة خوشه‏ای با استفاده از ضریب تشابه جاکارد و روش UPGMA انجام شد و ژنوتیپ‌ها در هشت گروه قرار گرفتند. گروه‏بندی تا حدودی توانست ژنوتیپ‌های مختلف نخود را از همدیگر تفکیک نماید. تفکیک ژنوتیپ‌ها از طریق تجزیه هماهنگ اصلی و پلات‏های دو و سه‌بعدی نیز تقریباً تأیید‌کنندة تجزیة خوشه‏ای بود. ضریب همبستگی کوفنتیک بالا بیانگر ارتباط مؤثر بین داده‏های مولکولی، روش تجزیه خوشه‏ای و صحت گروه‏بندی ژنوتیپ‌ها بود. از تنوع موجود می‏توان در برنامه‏های اصلاح نخود استفاده نمود.