فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه:تاریخ جهانگشای جوینی اثری ادبی - تاریخی به نثر فنی است که به مناسبت موضوع اصلی با عاطفة اندوه و در نتیجه، پیدایش محتوای سوگ‌سروده‌ها در ارتباط است. این مرثیه‌ها علاوه بر انعکاس تاثّر نویسنده از مرگ انسان‌ها، بیان کنندة عواطف و احساسات او در قبال نابودی بسیاری از ارزش‌ها است. مؤلفه‌های ایجاد محتوای مرثیه‌آمیز، همچنین شناسایی انواع مرثیه‌ها به همراه ارائۀ نمونه‌ها و شواهد گوناگون در اثر، حائز اهمیت و بررسی است.روش: این پژوهش به شیوة تحلیلی-توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای تهیه شده. انواع مرثیه‌های مورد مطالعه، با توجه به کتاب «مرثیه سرایی در ایران» اثر نصرالله امامی، مورد بررسی قرار گرفته و منبع اصلی «تاریخ جهانگشای جوینی» است.یافته‌ها: محتوای مراثی تاریخ جهانگشای به دلیل دلبستگی جوینی به انعکاس ارزش‌های اجتماعی و عواطف ناشی از حوادث ناگوار، اغلب از نوع اجتماعی و شامل: مرثیه بر نابودی شهرها، از‌دست‌رفتن جان هم‌وطنان و هتک حرمت نوامیس است. مرثیه‌های مذهبی شامل: رثا بر نابودی مذهب، نابودی مساجد و کتاب آسمانی و در خطر قرار گرفتن جان ائمة مذهبی است. در مرثیه‌های اخلاقی سوگ بر از بین رفتن اخلاقیاتی مانند: جوانمردی، صداقت و سایر فضایل اخلاقی و مرگ انسان­های فاضل مورد بررسی قرار می­گیرد. به کار بردن آرایه‌هایی مانند: تضاد و تقابل، تشبیه، استعاره و تلمیح همچنین مؤلفه‌های دیگر مانند روابط بینامتنی با آثار دیگر و سایر موارد، شیوه‌هایی مناسب ایجاد فضای رثا و انتقال عواطف نویسنده به مخاطب است.