تحلیل تعامل و تقابل با دیگری در رمان «دریاس و جسدها»ی بختیار علی بر اساس نظریه‌ی منطق گفتگویی باختین

نویسندگان

1 دانشیار جامعه شناسی و عضو هیئت علمی گروه آموزش علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 دبیرادبیات فارسی آموزش و پرورش ناحیه یک سنندج.

doi
10.22103/jll.2025.23786.3144
چکیده

زمینه : رمان «دریاس و جسدها»، از آثار «بختیار علی» نویسنده­ پرکار کورد، نوعی رمان فلسفی-اجتماعی است که در ردیف رمان­های مدرن قرار می­گیرد. هدف اصلی این پژوهش توصیف و تحلیل مولفه­های نظریه­ چندصدایی باختین در گفتمان­ شخصیت­های داستان است و این که در این رمان، گفتمان از چه مولفه­های زبانی و محتوایی برخوردار بوده و چه جهان معنایی­ای را برای ما آشکار می­کند؟ روش: در این پژوهش با این فرض که می­توان خوانشی دیگر از رمان «دریاس و جسدها» در عصر حاضر را ارائه کرد، به روش توصیفی _ تحلیلی به بررسی و تحلیل رمان با نظریه­ی منطق گفتگویی باختین پرداخته­ایم. یافته‌ها: در این رمان گذار از سبک ریالسم جادویی به نوعی ریالیسم اجتماعی، تنوع صداها، شخصیت­ها، جهان­بینی­ها، گفتمان­های طبقات مختلف جامعه در رابطه با یکی از مهم­ترین مفاهیم زندگی انسان مدرن کورد، «پدیده­ انقلاب» به خوبی قابل تشخیص است.«چندصدایی» از اساسی­ترین مفاهیم موجود در آرای نقادانه­ «میخائیل باختین» نویسنده و منتقد روسی است که مبنای تحلیل رمان حاضراست. در رمان به صداهای متکثری بر می­خوریم که هر یک موضع خود را دارند. صداها هم­سو و منفرد در حرکت هستند و لزوما تنها راوی سخن نمی­گوید. رمان «دریاس و جسدها» اثری «پولی فونیک»(Polyphony) است که در آن بختیار علی با استفاده از چند شخصیت روایتگرمتمایز درتحصیلات، سیاست، اجتماع و...رمانی چندبعدی خلق کرده است.