ضریح نگین‫ نشان مرقد امام رضا (علیه‌السلام)؛ موقوفه‌ای از دورۀ افشاریه

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تاریخ ,وکارشناس پژوهش سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

doi
10.22034/farzv.2019.101594
چکیده

ضریح نگین‫نشان، یکی از چند ضریح نصب‫شده بر مرقد مطهر رضوی است که تاریخ ساخت آن به دورۀ افشاریه می‫رسد. با وجود قدمت طولانی، تاکنون دربارۀ این ضریح، پژوهش مستقل و دقیقی مبتنی بر مستندات علمی به انجام نرسیده است. این پژوهش می‌کوشد با بهره‌گیری از ظرفیت‌های اطلاعاتی موجود و استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی، ضمن تشریح ویژگی‫های این ضریح، به ابهام‌ها و پرسش‌های مطرح در زمینۀ تاریخ ساخت، تاریخ وقف و بانی نصب ضریح مرصّع، پاسخ مستدل دهد. یافته‫های این پژوهش نشان می‫دهد اگرچه روایت منابع تاریخی بر وقف و نصب این ضریح توسط سیدمیرزا محمد (شاه‫سلیمان ثانی) تأکید دارد؛ بررسی و انطباق این روایات با دیگر منابع و مستندات تاریخی، بر این نظر قوّت می‫بخشد که ضریح مرصّع در ابتدا برای مقبرۀ نادرشاه ساخته شده امّا پس از فوت وی در دورۀ اوّل حکومت نوه‌اش، شاهرخ افشار (1161-1163ق) به حرم رضوی منتقل و توسط وی بر مضجع مطهر رضوی وقف و نصب گردیده است.