فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کرچک (Ricinus communis L.) یکی از قدیمی‌ترین گیاهان دارویی در جهان است. تعیین تنوع ژنتیکی گیاهان از جمله کرچک، نقش مهمی در شناسایی ژنوتیپ‌های برتر به منظور بهره‌برداری در برنامه‌های اصلاح نباتات دارد، بدین منظور تنوع و ارتباط ژنتیکی 22 اکوتیپ کرچک مورد بررسی قرار گرفت. از 26 نشانگر مورد استفاده، 19 نشانگر که بیشترین تعداد نوار‌های چند‌شکلی را تولید کردند، مورد استفاده قرار گرفت.این تعداد نشانگر در مجموع 188 نوار تولید کردند که 180 نوار چند‌شکل (58/95 درصد) بودند. بر‌اساس تجزیه خوشه‌ای، اکوتیپ‌ها در دو گروه قرار گرفتند. بیشترین شباهت بین اکوتیپ‌های 4 و 5 (جمع‌آوری شده از ساری) و کمترین شباهت بین اکوتیپ‌های 1 و 14 (ساری و بابلسر) مشاهده گردید. بیشترین شاخص تنوع ژنتیکی نی (H) و شاخص شانون (I) در گروه 2 که شامل 12 اکوتیپ بود، مشاهده شد. در بررسی ساختار ژنتیکی جمعیت‌ها با‌استفاده از نرم‌افزار STRUCTURE اکوتیپ‌ها به دو خوشه‌ی زیر‌جمعیتی تقسیم شدند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس مولکولی نشان داد که 37 درصد از تغییرات ژنتیکی مربوط به تنوع بین اکوتیپ‌ها و 63 درصد مربوط به درون جمعیت‌های کرچک می‌باشد که می‌توان از آن در برنامه‌های به‌نژادی این گیاه استفاده کرد.