فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تجارب‌السّلف اثر هندوشاه نخجوانی در سال ۷۱۴ قمری، کتابی تاریخی مربوط به تاریخ خلفا و وزیران اسلامی تا برچیده شدن خلافت عباسیان است. منبع اصلی او کتاب «مُنیة الفضلاء فى تواریخ الخلفاء و الوزراء» از محمّدبن على العلوى الطِّقطَقى است. به نوشته عباس اقبال این کتاب در میان کتب نثر فارسی کمتر نظیر دارد؛ هم از جهت جلالت مقام‌ در انشاء و هم از جهت دلکشی موضوع تاریخ خلفا و وزرا وسلاطین معاصر.«تجارب السّلف‌» تاریخ اسلام تا پایان خلفاى عبّاسى‌، یعنى تا سال 656 ق. است‌، دوره‌اى که حتّى پایان آن‌، قریب 60 سال پیش از تاریخ‌تألیف تجارب السّلف است. هندوشاه به عموم صحابه احترام مى‌گذارد و بی‌تعصّب، نزاع صحابه بر سر خلافت و جانشینى پیامبر(ص)، و یا رفتارو سیاست قابل انتقاد خلیفه سوم و نقش ارزشمند و کریمانه امام علی(ع) وحَسَنَین‌ در جهت حمایت از عثمان و نجات جان وى را با عباراتى شفاف ورسا مطرح کرده‌است. ‌این اثر ازمآخذ مُتقَن است که مطالب مستندى ازتاریخ اسلام را در بردارد و علاوه بر ارزش تاریخى‌، حائز مزایاى ادبى فراوان ‌است‌.نثرتجارب السّلف روان ودلنشین و بسیار فصیح است، نیز داستان‌ها و حکایاتی دلنشین و زیبا با تاریخ عَجین شده است؛ امّا اشعار عربی غالبا از دوره عبّاسی در لابلای نثرکتاب،نوعی تعقید ایجاد کرده است. در این مقاله به تحلیل جایگاه نحوی- بلاغی، معنای صحیح، صحّت شاعر و شعر می‌پردازیم.نیز اطّلاعات ادب عرب، مباحث نقد ادبی در شعر همچون مدح، هجو، اعتذار و نکات برجسته تاریخی، سیاسی و ادبی و اخلاقی و خطاهای موجود در این میان تحلیل می‌شود.