فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ترس، به‌عنوان یکی از سازوکارهای محوری در شکل‌گیری ادراک تهدید، نقشی تعیین‌کننده در تبیین کنش سیاسی در نظام بین‌الملل معاصر ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–تطبیقی و با اتکا به روش مطالعه کتابخانه‌ای، به بررسی جایگاه و کارکرد «مکانیسم ترس» در اندیشه زبیگنیف برژینسکی و ساموئل هانتینگتون می‌پردازد. پرسش اصلی آن است که ترس در چارچوب نظری هر یک از این دو متفکر چه منشأیی دارد، در چه سطحی تحلیل می‌شود و چه پیامدهای رفتاری در مواجهه با تهدیدات نوین به همراه دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد برژینسکی ترس را عمدتاً در بستر رقابت ژئوپلیتیکی و آنارشی نظام بین‌الملل صورت‌بندی کرده و آن را به راهبردهای عقلانی مانند موازنه قدرت و بازدارندگی پیوند می‌زند. در مقابل، هانتینگتون با تمرکز بر تعارض‌های فرهنگی و تمدنی، ترس را پدیده‌ای هویتی تلقی کرده و پیامد آن را در قالب سیاست‌های هویتی و منازعات تمدنی تبیین می‌کند. در مجموع، ترس در هر دو دیدگاه، مکانیسمی کلیدی در فهم و مدیریت تهدیدات نوین محسوب می‌شود.