هستی‌شناسی تغییر و تحولِ نظم جهانی: رویکردی نظری

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استاد روابط بین الملل، گروه روابط بین الملل، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22124/wp.2025.29839.3476
چکیده

مجادلات و مناظرات نظری پردامنه ای در باره تغییر و تحول نظم جهانی در دانش روابط بین الملل شکل‌گرفته است. به‌گونه-ای که، تعریف‌ها و تلقی‌های متفاوت و حتی متعارضی از تغییر و تحول نظم جهانی ارائه می‌شود. این اختلاف‌نظر معلول چیست؟ در پاسخ این پرسش، ادعا و استدلال اصلی این مقاله آن است که این اختلاف‌نظرها، از مفهوم‌پردازی و صورت-بندی متفاوت از نظم جهانی و پیرو آن چیستی و چگونگی تغییر و تحول آن نشأت می‌گیرد. در واقع این مناقشه نظری بر‌سر هستی‌شناسی نظم جهانی و تغییر و تحول آن است. هریک از نظریه‌های روابط بین‌الملل، تغییر و تحول نظم جهانی را برپایه یکی از ارکان و ابعاد آن مفهوم‌بندی و تعریف می‌کند؛ در‌حالی‌که، تغییر و تحول نظم جهانی، ماهیتی چند‌رکنی و چند-بعدی دارد. تفهم و تبیین تغییر و تحول نظم جهانی، مستلزم شناخت ماهیت و سرشت مرکب آن است. از‌این‌رو، هدف اصلی مقاله، هستی‌شناسی تغییر و تحول نظم جهانی است.

کلیدواژه‌ها