فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از محبوب‌ترین قصه‌های بلند عامیانة فارسی، قصة امیرحمزه است که طی قرون متمادی، تحریرهای گوناگونی از آن به زبان‌های عربی، فارسی، هندی، اردو، ترکی و کردی صورت پذیرفته است. از این قصّه، تحریرها و نسخ متعددی به زبان فارسی در دست است که بعضاً ناقصند و سرانجامِ قصه، نامشخص. ظاهراً یکی از متأخّرترینِ این نسخ، نسخه‌ای است که توسط کاتبی کم‌سواد امّا خوش‌ذوق به نام مشهدی باقر بازاری در شعبان 1239 ق کتابت شده و اخیراً به همّت معصومة طالبی، تصحیح و با عنوان «افسانة قهوه‌خانه» به چاپ رسیده است. با وجود تلاش‌های مصحح، ایراداتی چند، بر تصحیح این کتاب وارد است که نگارنده در این مقاله، ضرورتِ بازنگری در آن را یادآور می‌شود. از آنجا که نسخة موردِ استفادة مصحح، نسخه‌ای یگانه بوده است، از این‌روی، به علت نبودِ نسخه‌ای دیگر از اثر، نگارندة این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از مواردی چون: ویژگی‌های سبک‌شناسانه، منابع نقالی، منابعِ همعصر با نسخة مورد نظر، دیوان‌های اشعاری که کاتب در اثرِ خود از آن‌ها استفاده کرده است و حتی اشاراتی که در خودِ کتاب به برخی مسائل شده است، پیشنهادهایی را برای بازنگری در بخش‌هایی از تصحیح و تعلیق افسانة قهوه‌خانه ارائه می‌دهد. نتیجة این پژوهش، علاوه بر نمایاندنِ ضبط درست برخی واژگان، جملات و ابیات، شامل ضرورت و لزومِ افزودن سرنویس در متن، حذف اغلاط فراوان املایی که در پانویس آمده است، عدم تغییر بعضی واژگانِ نسخه اساس، معنی کردن واژگان دشوار و غریب و اضافه کردن فهرست نمایه‌ها در انتهای کتاب نیز می‌شود .