تأثیر زمان برداشت برخصوصیات کمی و کیفی بذر بارهنگ‌کبیر (L. Plantago major)

نویسندگان

1 ریس پژوهشکده علوم گیاهی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشگاه فردوسی مشهد

5 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22124/jms.2018.2909
چکیده

زمان برداشت بذر یکی از مهمترین عوامل موثر بر کیفیت آن است. به منظور تعیین زمان برداشت بر کمیت و کیفیت بذر بارهنگ کبیر آزمایشی در دو مرحله در دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. در مرحله اول شش اکوتیپ بارهنگ (بیرجند، قائن، تربت حیدریه، مشهد، کلات و بجنورد) کشت و سنبله گیاهان در شش مرحله (15، 30، 45، 60، 75 و 90 روز پس از 50 درصد گرده­افشانی) برداشت و سپس جوانه‌زنی بذرها در آزمایشگاه بررسی شد. تعداد سنبله در بوته و طول آن پس از 50 درصد گرده­افشانی افزایش یافت و به ترتیب در 75 و 60 روز پس از آن به حداکثر رسید. اکوتیپ کلات کمترین تعداد و کوتاهترین سنبله­ها را داشت، در صورتی که اکوتیپ­های بیرجند و بجنورد سنبله­های بلندتری را تولید کردند. در اکوتیپ کلات و بجنورد حداکثر وزن بذر در سنبله 90 روز پس از 50 درصد گرده­افشانی بدست آمد، درحالی­که سایر اکوتیپ­ها در 75 روز پس از 50 درصد گرده­افشانی حداکثر وزن بذر در سنبله را داشتند. بیشترین درصد و سرعت جوانه­زنی، شاخص بنیه طولی و بنیه وزنی گیاهچه را اکوتیپ قائن در 75 روز پس از 50 درصد گرده افشانی داشت، در صورتی در اکوتیپ تربت حیدریه بالاترین صفات ذکر شده در 45 روز پس از 50 درصد گرده افشانی مشاهده شد. در اکوتیپ های قائن، تربت حیدریه و مشهد، تأخیر در برداشت از 75 روز پس از 50 درصد گرده افشانی سبب ریزش بذر و کاهش جوانه‌زنی بذرها شد.