فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی در کنشگری سیاسی جریان‌های اصلاح‌طلب و لیبرال عربستان سعودی می‌پردازد. با توجه به محدودیت‌های شدید ساختار حکومتی و فضای بسته سیاسی، شبکه‌های اجتماعی به مهم‌ترین عرصه طرح مطالبات و فعالیت اپوزیسیون تبدیل شده‌اند. تحقیق با روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد ترکیبی کیفی–کمی انجام شده و محتوای سیاسی منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ را بررسی کرده است. داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون، تحلیل شبکه‌ای و تحلیل فراوانی هشتگ‌ها تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که ویژگی‌هایی مانند غیرمتمرکز بودن، سرعت بالای انتشار و امکان ناشناس‌ماندن کاربران، شبکه‌های اجتماعی را به میدان اصلی کنشگری اپوزیسیون سعودی تبدیل کرده است. مهم‌ترین مضامین محتوایی شامل حقوق زنان، عدالت سیاسی، نقد ساختار حکمرانی و آزادی‌های مدنی بوده و بیشترین تعامل کاربران در کارزارهای مربوط به حقوق زنان مشاهده شده است. تحلیل شبکه‌ای از وجود ساختاری چندگرهی حکایت دارد که در آن کنشگران خارج از کشور نقش محوری دارند و حساب‌های ناشناس داخلی پیونددهنده داخل و خارج هستند. در مجموع، شبکه‌های اجتماعی به بستری برای تولید گفتمان، بسیج دیجیتال، مستندسازی و شکل‌گیری هویت جمعی اپوزیسیون تبدیل شده‌اند.