فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به بررسی مقوله‌ای خاص از گرایش‌های فردگرایانه – با نام دوراهی اجتماعی- در خلال آموزه‌های فردی گلستان سعدی پرداخته است. دوراهی اجتماعی مقوله‌ای از گرایش‌های فردگرایانه است که به نوعی خاص از تعارض سودمندی فردی و جمعی اشاره می‌کند؛ به نوعی که در آن نفع فردی بسیار چشمگیر است، اما اگر بیشتر افراد نفع جمعی را نادیده بگیرند و خودمدارانه رفتار کنند، فاجعه‌ای اجتماعی رقم خواهد خورد. به ویژه، اگر انتخاب آن افراد با توجه به موقعیت و نقش آن‌ها در جامعه تأثیر بسزایی در سرنوشت کل جامعه داشته باشد. سعدی برای تبیین برخی آموزه‌های فردی در حکایات گلستان از مقولۀ دوراهی اجتماعی استفاده کرده است؛ به طوری‌که به طور واضح، مخاطبان آموزۀ خود را از قرار گرفتن بر سر دوراهی اجتماعی آگاه و آن‌ها را به برگزیدن نفع جمعی -به دلیل تأثیر زیاد تصمیمشان بر سرنوشت جامعه- توصیه کرده است. در این مقاله پس از طبقه‌بندی مخاطب سعدی در آموزه‌هایش، استخراج آموزه و بررسی حکایت‌هایی که دوراهی اجتماعی در آن‌ها دیده می‌شود، خطاب سعدی در هر حکایت با ذکر دوراهی اجتماعی مقابل آن‌ها تحلیل شده است.