فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: سینوس اسفنوئید، ناحیه شایعی جهت جراحی سینوسهای پارانازال است. این سینوس و ساختارهای حیاتی مجاور آن تنوعات آناتومیک زیادی را نشان می دهند. آگاهی از وجود  این تنوعات می تواند عوارض اعمال جراحی فانکشنال اندوسکوپیک سینوس را متاثر سازد. مواد و روش ها : تعداد ۱۲۰تصویر توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی (CBCT) متعلق به 57 زن (5/47 درصد) و 63 مرد (5/52 درصد) با میانگین سنی 84/13±۰۰/۳۹ سال، با استفاده از نرم افزار Romexis viwer 3.8.0 مورد بررسی قرار گرفتند. در مورد هر نمونه متغیرهای زیر در دو جنس و سنین مختلف ارزیابی و مقایسه شدند: گسترش پنوماتیزاسیون سینوس اسفنوئید نسبت به سلا تورسیکا، گسترش یا عدم گسترش پنوماتیزاسیون به زواید کلینوئید و پتریگوئید و یکطرفه یا دوطرفه بودن آن، وجود یا عدم وجود پروتروژن، دهیسنس یا سپتای متصل به عصب در مورد کانال اپتیک(OC)، کانال ویدین(VC) و فورامن روتوندوم (FR) و یک طرفه یا دوطرفه بودن آن، وجود یا عدم وجود پروتروژن، دهیسنس یا سپتای متصل به عصب در مورد کانال کاروتید (CC) و یک طرفه یا دوطرفه بودن آن جهت آنالیز آماری ازآزمونهای آنالیز واریانسی یک عاملی(F)، تی مستقل، کای اسکوئر و دقیق فیشر استفاده شد.  سطح معناداری برابر ۰۵/۰ تعیین شد.یافته­ها: شایعترین وضعیت پنوماتیزاسیون سینوس اسفنوئید نسبت به سلا تورسیکا، نوع post-sellar (۱/۶۹ درصد) بود. بین الگوی پنوماتیزاسیون سینوس اسفنوئید نسبت به سلا تورسیکا و پروتروژن(۰۰۱/۰p=)/ دهیسنس(۰۳۲/۰p=)/ سپتای(۰۲۷/۰p=) متصل به CC و نیز دهیسنس VC (۰۲۳/۰=p) ارتباط معنی داری وجود داشت. پنوماتیزاسیون زوائد کلینوئید نیز ارتباط معنی داری با پروتروژن OC (۰۰۲/۰p=)، FR (۰۰۲/۰p=) و CC (۰۲۴/۰p=)داشت. پنوماتیزاسیون زوائد پتریگوئید و  بال بزرگ اسفنوئید هم با پروتروژن  VC به ترتیب (۰۰۱/۰p<)/ (۰۱۱/۰p=)، FR به ترتیب (۰۰۱/۰p<)/ (۰۰۱/۰p<) و پروتروژن/ دهیسنس/ سپتای متصل به CC، ارتباط معنی داری داشتند. (۰۵/۰p<) الگوی پنوماتیزاسیون سینوس اسفنوئید مستقل از جنسیت بود.(۱۶۸/۰p=)نتیجه­گیری: شیوع بیشتر تنوعات پرخطر در جمعیت شمال شرق ایران، حاکی از ریسک بالای ایجاد عوارض جدی حین جراحیهای این ناحیه  دارد.