تقابل تجاری ایالات متحده آمریکا و چین: با تأکید بر درس آموخته ها برای جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 استادیار روابط بین‌الملل، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

2 پژوهشگر پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام، تهران، ایران.

doi
10.22124/wp.2025.31097.3546
چکیده

در سال‌های اخیر تشدید تنش‌های تجاری میان ایالات متحده آمریکا و چین، پیامدهای اقتصادی و سیاسی گسترده‌ای را در نظام بین‌الملل و به‌ویژه برای ایران به همراه داشته است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که جنگ تجاری آمریکا–چین چه پیامدهایی برای ایران در پی داشته است و ایران چگونه می‌تواند با اتخاذ راهبردهای مناسب، منافع خود را به حداکثر رساند. مقاله حاضر با رویکرد توصیفی - تحلیلی و در چارچوب نظریه واقع‌گرایی نوین، نظریه اقتصاد سیاسی بین‌الملل و مفهوم قدرت ساختاری، ابعاد مختلف این تقابل را موردبررسی قرار داده و آثار آن را بر منافع راهبردی و اقتصاد ایران تحلیل می‌کند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که افزایش فشارهای اقتصادی آمریکا علیه چین، ضمن متزلزل ساختن برخی زنجیره‌های تأمین جهانی، پکن را به ادامه تعامل محتاطانه با ایران در راستای تأمین منابع انرژی ترغیب کرده است. بر اساس یافته‌ها، اتخاذ سیاست‌های چندجانبه‌گرایانه اقتصادی و توسعه تعاملات تجاری با چین، روسیه و سایر قدرت‌های نوظهور برای ایران ضروری است. همچنین کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی، تنوع‌بخشی به بازارهای صادراتی غیرنفتی و تقویت زیرساخت‌های تجارت منطقه‌ای مورد تأکید قرار گرفته است.