کلیله و دمنه به عنوان نمونه‌ای از ادبیات جهانی: بازتاب آن در ادبیات ایران و آلمان

نویسندگان
doi
چکیده

فابل یا آنچه در زبان فارسی حکایت حیوانات نامیده می‌شود، نمونه‌ای از انواع آثار ادبی است که در طی سده‌ها همچون جهانگردی کرة زمین را پیموده، به دفعات بازنویسی گردیده و آثار مشابهی به تقلید از آن سروده شده‌اند چه به زبان اصلی و چه دیگر زبان‌های دنیا. یک نمونه از این آثار کلیله و دمنه است، که نمونه ادبیات جهانی می‌باشد. این مجموعه حکایات، به اروپا نیز راه یافت، جایی که با استقبال بزرگی روبرو و به زبان‌های گوناگون اروپایی ترجمه شد. اما در زبان فارسی هم به عنوان الگو و اساس بسیاری از آثار ادبی بکار گرفته می‌شود. برای نمونه می‌توان از شاعر نامدار ایرانی مولانا جلال‌الدین رومی نام برد که تعدادی از حکایت‌های کلیله و دمنه را بر گرفته و در نقش تمثیل در مثنوی به کار برده است. در این مقاله، مقایسة کوتاهی میان حکایت‌های برگرفته از کلیله و دمنه و باز سروده‌های مولانا صورت می‌گیرد و همچنین حکایت‌های مشابهی از فابل‌نویسان آلمانی دورة روشنگری معرفی می‌گردد.