صورت‌بندی تحلیلی راهبرد نفوذ در نظم پسابرجام و بازنمایی الگوی مواجهه گفتمانی از سوی مقام معظم رهبری (حفظه الله)

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی ،واحد زاهدان،دانشگاه آزاد اسلامی،زاهدان،ایران.

2 گروه علوم سیاسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران

3 گروه علوم سیاسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.

doi
10.22124/wp.2025.9548
چکیده

هدف این مقاله صورت‌بندی تحلیلی راهبرد نفوذ در نظم پسابرجام و بازنمایی الگوی مواجهه گفتمانی از سوی مقام معظم رهبری (حفظه الله) است. پرسش اصلی پژوهش عبارت است از: «از منظر مقام معظم رهبری (حفظه الله) راهبرد نفوذ در نظم پسابرجام چه ابعاد و سازوکارهایی دارد و الگوی مواجهه گفتمانی با آن چگونه تبیین می‌شود؟» فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که نفوذ به‌عنوان راهبرد جایگزین تقابل سخت، با هدف تغییر تدریجی هویت فرهنگی، محاسبات راهبردی و ساختارهای تصمیم‌گیری کشور طراحی شده و مواجهه با آن در قالب الگویی چندبعدی و پیش‌دستانه صورت‌بندی شده است. یافته‌های پژوهش با استفاده از روش تحقیق کیفی (تحلیل گفتمان و تحلیل اسنادی بیانات و مواضع رسمی مقام معظم رهبری (حفظه الله) در بازه زمانی ۱۳۹۲ تا 1394) و تلفیق نظریه‌های سه گانة رهبری راهبردی، تصمیم‌گیری سیاسی و نظریه نفوذ و مقابله با تهدیدات خارجی نشان داد که راهبرد نفوذ در چهار حوزه اصلی فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی صورت‌بندی می‌شود و هدف آن تغییر تدریجی بنیان‌های هویتی، اثرگذاری بر مراکز تصمیم‌سازی، وابسته‌سازی اقتصادی و ایجاد شکاف اجتماعی است. همچنین توافق هسته‌ای به‌عنوان بستری برای تسهیل کنش‌های نفوذی ارزیابی شده و در برابر آن، الگوی مواجهه گفتمانی شامل بصیرت‌افزایی عمومی، صیانت از هویت انقلابی، هوشیاری نخبگان و پیگیری اقتصاد مقاومتی تبیین شده است. در مجموع، نتایج پژوهش نشان می‌دهد که نفوذ در نظم پسابرجام پدیده‌ای ساختاری و مستمر تلقی شده و مواجهه با آن مستلزم رویکردی ترکیبی، چندسطحی و مبتنی بر تقویت درون‌زایی قدرت ملی است. این الگو، مواجهه با نفوذ را نه یک واکنش مقطعی، بلکه بخشی از راهبرد کلان صیانت از هویت و امنیت ملی معرفی می‌کند..