نقش آموزه‌ محبت در روابط فیمابینی خدا و انسان از منظر قرآن

نویسندگان

1 دکترای فقه و اصول حوزه(گرایش قرآن و منابع اسلامی). استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد. شهرکرد، ایران

2 کارشناس ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه دولتی، واحد شیراز. شیراز، ایران.

3 دکترای عرفان(گرایش عرفان اسلامی). دانشیار عرفان اسلامی، گروه حکمت و کلام، ادیان و عرفان، دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22034/ksiu.2025.102.63
چکیده

هدف: هدف از انجام این پژوهش، تبیین و بررسی جایگاه محبت در روابط بین خداوند و انسان بود. روش: پژوهش حاضر، از نوع کیفی و بر اساس شیوۀ توصیفی و تحلیلی انجام شد. داده‌های پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه‌ای گردآوری شد که به نوآوری در تبیین مصادیق محبت پرداخته است. یافته‌ها: از مفاهیم ارزشی و کاربردی در حوزۀ اندیشه و عمل انسان، آموزۀ اخلاقی محبت است که به دلیل تأثیر در سبک زندگی فردی و اجتماعی، در فحوای متون دینی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. آموزۀ محبت از سوی خداوند بر بنده، به صورت رحمت عامه و خاصه و از سوی مخلوق، بر اساس ظرفیت وجودی و معرفت نسبت به ذات حق‌تعالی جلوه می‌کند. از منظر اجتماعی نیز به عنوان عنصری تأثیرگذار در سبک زندگی، تحکیم روابط بین آحاد اجتماع و آرامش‌بخشی به زندگی، با تکیه بر شناخت منابع دریافت محبت الهی و موانع جلب آن و نیز معرفت‌شناسی محبتهای پسندیده و ناپسند، پیوسته مورد اهتمام قرار گرفته است. نتیجه‌گیری: محبت در قرآن، در مصادیقی همچون: رابطۀ‌ میان خالق(خداوند) و مخلوق(بنده)، محبت پیامبران و محبت مؤمنان قابل تبیین است. محبت در روابط بین خداوند و بندگان نیز در دو ساحتِ آثار محبت خداوند به مخلوقات با نشانه‌های ایمان و تبعیت از خداوند و نبی(ص)، شوق و پایداری در وصال و عفو الهی؛ و آثار محبت مخلوقات به خداوند با مصادیقی نظیر محبت پیامبران، امامان معصوم(علیهم‌السلام) و مؤمنان به خداوند با التفات بر ساحتهای تشکیکی مطرح شد.