فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیگار رایج‌ترین ماده مصرفی اعتیارآور، و درگاه اصلی سوء‌‌ مصرف سایر مواد است. از مشکلات اساسی برنامه‌های ترک سیگار بازگشت مجدد فرد به مصرف است. خودکارآمدی پرهیز از سیگار عاملی است که در جلوگیری از اعتیاد، یا بازگشت مجدد به آن پس از ترک سیگار نقش اساسی ایفا می‌کند. هدف این پژوهش، ساخت و اعتبار‌یابی مقیاس خودکارآمدی پرهیز از سیگار است. برای ساخت این ابزار با استفاده از چهار مقیاس معتبر خارجی، مقیاسی 52 سؤالی تهیه شد. این مقیاس روی 200 دانشجوی سیگاری دانشگاه بیرجند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده بودند، اجرا گردید. با توجه معنادار شدن آزمون کرویت بارتلت ((88/0=KMO)، تحلیل عاملی اکتشافی روی این مقیاس انجام شد. با استفاده از تحلیل عاملی با روش چرخش واریماکس و روش تحلیل گزینه­ ها 23 سؤال انتخاب شدند. با تحلیل عاملی تأییدی، مقیاسی 13 سؤالی با 2 عامل استخراج گردید. روایی همزمان با پرسشنامۀ باورهای خودکارآمدی عمومی (10-GSE) محاسبه شد. نتایج نشان داد بین پرسشنامة خودکارآمدی پرهیز از سیگار و پرسشنامۀ باورهای خودکارآمدی عمومی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. مقیاس 13 سؤالی پرهیز از سیگار برای جامعه ایرانی می‌تواند به عنوان ابزاری معتبر در زمینه پیشگیری یا ترک سیگار مورد استفاده قرار گیرد.