فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ساختار جملات و چیدمان واژگان در کنار یک‌دیگر، نمایندۀ سبک نحوی یک مؤلّفه است که در تبیین و آشکارسازی سبک فردی نویسندگان تأثیر به‌سزایی دارد. شناخت سبک فردی هر نویسنده‌ای می‌تواند در فهم درون‌مایۀ متن و درک شخصیّت نویسنده و ویژگی‌های فردی او کمک شایانی به مخاطب داشته ‌باشد. قائم مقام فراهانی، یکی از بزرگ­ترین نویسنده­های عصر قاجار است که سبک فردی او در نگارش، وی را از نویسندگان عصر خود ممتاز می‌سازد. نویسندگان این پژوهش، با توجّه به الگو و نظریۀ سبک‌شناسی لایه‌ای و روشی مبتنی بر تحلیل گفتار، به بررسی لایۀ نحوی نامۀ «چهل و پنجم» منشآت قائم‌مقام فراهانی پرداخته­اند و سعی ورزیده‌اند که ارتباط معنا و لایۀ نحوی را در این متن مشخّص کنند و برای مخاطب آشکار سازند که مؤلّفه­های نحوی این نامه چه مواردی هستند و ساخت نحوی این متن، چه کمکی به درون­مایۀ آن داشته است. یافته‌های این پژوهش نشان‌داد قائم‌مقام با مواردی که در نامۀ خود بیان کرده، ارتباط نزدیکی داشته‌است و از منظر قدرت و اطمینان به اتّفاقات می‌نگرد و تنها جایی که از مسند قدرت پایین می‌آید، درمقابل ولیعهد و پادشاه می‌باشد و بسامد بالای استفاده از افعال مضارع و ماضی ساده و این مطلب که کنشگر‌ها نقش غیرقابل انکاری در این نامه دارند، مهر تأییدی بر یافته‌های این پژوهش می‌باشد. این پژوهش به مخاطبان کتاب منشآت کمک می‌کند تا به ارتباط بین چهارچوب‌های نحوی و معنایی آن پی­ببرند و می‌توان آن را پایه­ای دانست برای پی‌بردن به ایدئولوژی شخصی و گفتمان عصر قائم‌مقام فراهانی. ­­