اثر گسترش شهر بر شرایط آب و هوایی ایستگاه سینوپتیک مهرآباد

نویسندگان

1 دکترای اقلیم‏شناسی، پژوهشگر دانشگاه صنعتی مالک اشتر

2 استادیار اقلیم‏شناسی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jphgr.2019.265823.1007276
چکیده

تحقیق حاضر با هدف بررسی اثر گسترش شهرنشینی و تغییر کاربری شهر تهران بر شرایط اقلیمی ایستگاه سینوپتیک مهرآباد انجام شده است. برای اجرای این کار، داده‏های روزانة بارش، بیشینة دما، و کمینة دما طی دورة 1966-2016 از سازمان هواشناسی کشور اخذ شد. پس از کنترل کیفی داده‏ها، برای بررسی شرایط اقلیمی، نخست از آزمون من‏– کندال استفاده شد و در مرحلة بعد با استفاده از نرم‏افزار RClimDex تغییرات و روند 23 شاخص حدی اقلیمی، متشکل از شاخص‏های دوره‏ای، مطلق، مبتنی بر صدک، و آستانه‏ای متغیرهای دما و بارش روزانه استخراج شد. نتایج نشان داد همگام با افزایش جمعیت و رشد فیزیکی شهر تهران و قرارگیری ایستگاه سینوپتیک مهرآباد در محدودة شهری، هر دو پارامتر دمای کمینه و بیشینه در طی دورة آماری 1966-2016 از روند افزایشی برخوردار است؛ به‏طوری‏که دمای کمینة ایستگاه مهرآباد در دورة 1966-1975 حدود 9/10 درجة سانتی‏گراد بوده و در دورة 2005-2015 به حدود 7/13 درجة سانتی‏گراد افزایش یافته است. از نظر ‏شاخص‏های حدی، افزایشی قابل ملاحظه در ‏شاخص‏های حدی سرد و افزایش در ‏شاخص‏های حدی گرم وجود دارد. شاخص روزهای سرد، شب‏‏های سرد، روزهای همراهِ یخبندان، روزهای یخی با کاهش مواجه‏اند.