تطبیق لندفرمی و ارزیابی پتانسیل فعالیت‏ های تکتونیکی و لرزه‏ خیزی بخش شمالی زون گسلی قم- زفره

نویسندگان

1 استاد، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران

3 استاد دانشکدة جغرافیا دانشگاه تهران

4 دانشیار دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران

5 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jphgr.2019.264112.1007264
چکیده

پتانسیل لرزه‏خیزی و فعالیت‏های تکتونیکی بخش شمالی سامانۀ گسلی قم- زفره، براساس روش‏های ژئومورفومتری و تطبیق لندفرمی، بررسی شد. برای تطبیق داده‏های به‏دست‏آمده، از شواهد میدانی و مورفوتکتونیکی موجود در منطقه استفاده‏ شد. بدین ‏منظور، از اندازه‏گیری برخی شاخص‏های ژئومورفیک و تطبیق آن‏ها با محل گسل‏های اصلی و کانون‏های لرزه‏خیز بهره‏گیری شد. شاخص‏های ژئومورفیک، که در مطالعات مربوط به ارزیابی فعالیت‏های تکتونیکی و لرزه‏خیزی مناطق بیشترین کاربرد را دارند، به دو بخش تقسیم‏ شدند: بخش اول، شاخص‏های مربوط به دینامیک سطح؛ بخش دوم، شاخص‏های مربوط به دینامیک حوضه. از ویژگی‏های شاخص‏های ذکرشده حساسیت آن‏ها به حرکات گسل‏های شیب‏لغز و امتدادلغز است؛ از سوی دیگر، بیانگر غالب‏بودن پدیده‏های دگرشکلی و بالاآمده نسبت به پدیده‏های فرسایشی در مناطق فعال تکتونیکی‏اند. محدودة مورد مطالعه به 18 قطعة آبراهه‏ای تقسیم شد و شاخص‏های ژئومورفیک و نقشه‏های مورفوتکتونیکی آن جداگانه از طریق برنامۀ الحاقی TecDEM محاسبه و وزن‏دهی شد. نتایج اولیۀ به‏دست‏آمده نشان‏دهندة لرزه‏خیزی و فعالیت تکتونیکی بالا در نزدیکی گسل‏های اصلی بخش شمالی زون قم‏- زفره (جنوب و جنوب غرب استان قم) مانند گسل قم، گسل خورآباد، گسل بیدهند، و گسل کاشان است.