تطبیق لندفرمی و ارزیابی پتانسیل فعالیت های تکتونیکی و لرزه خیزی بخش شمالی زون گسلی قم- زفره
نویسندگان
1 استاد، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
2 دانشیار دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
3 استاد دانشکدة جغرافیا دانشگاه تهران
4 دانشیار دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
5 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jphgr.2019.264112.1007264چکیده
پتانسیل لرزهخیزی و فعالیتهای تکتونیکی بخش شمالی سامانۀ گسلی قم- زفره، براساس روشهای ژئومورفومتری و تطبیق لندفرمی، بررسی شد. برای تطبیق دادههای بهدستآمده، از شواهد میدانی و مورفوتکتونیکی موجود در منطقه استفاده شد. بدین منظور، از اندازهگیری برخی شاخصهای ژئومورفیک و تطبیق آنها با محل گسلهای اصلی و کانونهای لرزهخیز بهرهگیری شد. شاخصهای ژئومورفیک، که در مطالعات مربوط به ارزیابی فعالیتهای تکتونیکی و لرزهخیزی مناطق بیشترین کاربرد را دارند، به دو بخش تقسیم شدند: بخش اول، شاخصهای مربوط به دینامیک سطح؛ بخش دوم، شاخصهای مربوط به دینامیک حوضه. از ویژگیهای شاخصهای ذکرشده حساسیت آنها به حرکات گسلهای شیبلغز و امتدادلغز است؛ از سوی دیگر، بیانگر غالببودن پدیدههای دگرشکلی و بالاآمده نسبت به پدیدههای فرسایشی در مناطق فعال تکتونیکیاند. محدودة مورد مطالعه به 18 قطعة آبراههای تقسیم شد و شاخصهای ژئومورفیک و نقشههای مورفوتکتونیکی آن جداگانه از طریق برنامۀ الحاقی TecDEM محاسبه و وزندهی شد. نتایج اولیۀ بهدستآمده نشاندهندة لرزهخیزی و فعالیت تکتونیکی بالا در نزدیکی گسلهای اصلی بخش شمالی زون قم- زفره (جنوب و جنوب غرب استان قم) مانند گسل قم، گسل خورآباد، گسل بیدهند، و گسل کاشان است.