بررسی ویژگیهای سبکی نسخه خطی انتخاب منتخبالتواریخ
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی.دانشگاه پیام نور. تهران. ایران
doi
10.22103/jll.2023.19606.2996چکیده
نسخة خطی «انتخاب منتخب التواریخ» که به اختصار انتخاب منتخب نامیده میشود یکی از متون تاریخی قرن یازدهم است که توسط عبدالشکور بن عبدالواسع هندوستانی از منشیان دربار گورکانیان هند و به منظور شرح خلاصهای از تاریخ عمومی بشر از ابتدای خلقت تا زمان ﻣﺆلف (1084 ق.) در پنج فصل مشتمل بر اقسام و ابواب جداگانه با زبانی ادبی به ﺭﺷﺘﺔ تحریر درآمده و به اورنگ زیب، ششمین پادشاه گورکانی تقدیم شدهاست. در این پژوهش سعی گردیده تا ضمن معرفی اثر و مؤلف آن با استفاده از ﻧﺴﺨﺔ خطی موجود و منابع کتابخانهای، با رویکرد تحلیلی _توصیفی و به شیوۀ متن پژوهی به بررسی خصوصیات سبکی آن در سه ساحت زبانی، ادبی و فکری پرداخته شود. در سطح زبانی کاربرد فراوان لغات و اصطلاحات عربی، ترکی و هندی دیده میشود که بخشی از آن مربوط به سبک دوره و بخشی نیز به سواد و دانش ادبی ﻣﺆلف برمیگردد. نثر کتاب در قسمت توصیفات مسجع است، از انواع جناس در آن استفاده شده و کنایات خاصی که منحصر بفرد است در آن دیده میشود. از نظر فکری نیز اثر شامل اطلاعات جامعهشناسی و مردمشناسی ارزشمندی است که برای پژوهشگران این حوزه میتواند مفید باشد. گرچه موضوع نسخه در حوزة تاریخ عمومی است اما به دلیل اشتمال بر اصطلاحات، لغات و اطلاعاتی که در محدودﺓ زندگی ﻣﺆلف کاربرد داشته میتواند در بررسی سیر و تطور نثر فارسی در مناطق فارسی زبان سودمند افتد.
