مطالعه‌ای تاریخی و تحلیلی بر وضعیت سیاسی و اجتماعی مسیحیان کردستان از اواخر دوره ناصری تا پایان سلسله قاجار

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ، گروه تاریخ، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

2 استادیار گروه تاریخ، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

3 استادیار گروه تاریخ، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

doi
10.22124/wp.2025.31162.3552
چکیده

کردستان، به‌عنوان یکی از مناطق پرتنوع ازلحاظ فرهنگی و مذهبی در ایران، همواره نقشی ویژه در تاریخ اجتماعی و سیاسی کشور ایفا کرده است. جامعه مسیحیان کردستان، شامل آشوری‌ها و کلدانی‌ها، بخشی از این تنوع را نمایندگی می‌کنند. طی دوره قاجار، شرایط سیاسی و اجتماعی این جامعه مذهبی تحت تأثیر تغییرات گسترده‌ای قرار داشت. حکومت اغلب سیاست تسامح مذهبی را دنبال می‌کرد و مسیحیان، مشابه سایر اقلیت‌های مذهبی، از حقوق محدود بهره‌مند بودند. در همین حال، حضور مبلغان مذهبی خارجی در نواحی مسیحی نشین کردستان گاهی حساسیت‌های محلی را تقویت کرده و منجر به برخوردهای مذهبی می‌شد. این پژوهش از طریق رویکرد توصیفی و تحلیلی، با استناد به اسناد کتابخانه‌ای، تلاش می‌کند تاریخ حضور مسیحیان در کردستان و وضعیت سیاسی و اجتماعی آن‌ها در دوره قاجار را بررسی کند. نتایج حاکی از آن است که مسیحیان کردستان در آن دوران با چالش‌هایی مانند محدودیت‌های سیاسی، فشارهای اجتماعی و تحولات فرهنگی روبه‌رو بودند؛ اما توانستند با بهره‌گیری از ارتباطات بین‌المللی و توانایی انطباق با شرایط جدید تا حد زیادی جایگاه خود را حفظ کنند.