معرفی دست نویس ناشناختۀ دُرّالمجالس و تحلیل سبکی آن

نویسندگان

1 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.

2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران.

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران. (نویسنده مسئول)

doi
10.22103/jll.2023.19584.2995
چکیده

نسخه‌های خطی، میراث گرانبهای مکتوب هر ملتی به شمار می‌آیند. تصحیح و شناساندن این متون نخستین و مهم‌ترین گام در احیای این آثار است. یکی از نسخه‌هایی که تاکنون مورد بررسی و تصحیح علمی پژوهشگران قرار نگرفته، نسخۀ خطی درّ المجالس از سیف‌الدین ظفر بن برهان نوبهاری است که به دلالت رسم‌الخط و سبک نگارش به قرن هفتم هجری منتسب است. هدف از این پژوهش، معرفی اجمالی نسخه‌ خطی درّ المجالس و بررسی مختصات زبانی آن است.پژوهش پیش رو به روش تحلیل محتوا با ابزار کتابخانه‌ای و شیوۀ توصیفی – تحلیلی انجام شده است. محدوده و جامعۀ مورد مطالعه نسخه خطی درّالمجالس محفوظ در کتابخانه‌ مجلس شورای اسلامی است.از دست‌نویس درّ المجالس، هفت نسخه براساس فهرستگان نسخه‌های خطی در کتابخانه‌های ایران موجود است. از نام و نشان نویسنده در تذکره‌ها هیچ آگاهی در دست نیست. این دست‌نویس نوعی مجلس‌نویسی به صورت نثر خطابی است که دربردارندۀ یک دیباچۀ کوتاه و سی و سه باب است. مضامین هر باب، مفاهیم تعلیمی، دینی و تاریخی است. درّالمجالس از سادگی، روانی زبان و شیوۀ بیان برخوردار است.با بررسی دست‌نویس درّ المجالس، تا حدّ زیادی به میزان و کیفیت تغییرات زبانی در ابعاد آوایی، لغوی و نحوی پی برده می‌شود.