فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سمک عیار از فرامرزبن خداداد ارجانی از داستان‌‌های عامیانه فارسی است که پرویز ناتل خانلری براساس یگانه دست‌نویس این داستان که در کتابخانه بادلیان آکسفورد نگاهداری می‌شود، آن را تصحیح و منتشر نموده است. در دست‌نویس سمک پاره‌‌ای از واژه‌های عبارات و بعضی از ابیات، مغلوط است و نام پاره‌‌ای از شخصیت‌‌های داستانی، سهواً به جای نام شخصیت‌‌های دیگر آمده است. خانلری در متن مصحّح خود بسیاری از این سهوها را تصحیح نموده، اما پاره‌‌ای دیگر همچنان در متن باقی است. نگارنده در این مقاله، این لغزش‌‌ها را تصحیح کرده است. روش ما در تصحیح ابیات مغلوط، رجوع به دیوان گویندگان این ابیات و در تصحیح واژه‌‌های نادرستی که در عبارات منثور آمده، قیاسی است. مصحّح سمک در مجلدی جداگانه با عنوان شهر سمک، معانی بسیاری از واژه‌‌ها و ترکیب‌‌های این داستان را که در لغت نامه‌‌ها مدخل نشده‌اند، ضبط نموده است. با این همه، معنی چند واژه که واژه‌های گویشی و محلی‌اند، از این مجلد فوت شده است. معنی این واژه‌‌ها با استناد به فرهنگ‌‌های گویشی و مفاد عبارات، در این مقاله آمده است. نتیجه پژوهش این که تصحیح داستان سمک عیار، با دقت فوق العاده انجام گرفته و اغلاط آن اندک است. باز آوردن این اغلاط به صورت درست خود و ضبط معانی واژه‌های مغفول مانده، خواننده را در روان‌‌تر خواندن این داستان و دریافت مفهوم دقیق و پاره‌‌ای جملات، مددرسان است.