چشمانداز توسعه انرژی هستهای عراق در پرتو رژیم بینالمللی منع اشاعه و تکثیر سلاحهای هستهای
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی و روابط بینالملل، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2 استادیارگروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، ایران
3 استادیار گروه علوم سیاسى نظام های سیاسی و سیاست های عمومی ، دانشگاه کربلا، کربلا، عراق.
4 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، ایران
doi
10.22124/wp.2025.31486.3578چکیده
در چند دهه اخیر، گرایش دولتها به توسعه انرژی هستهای در نظام بینالملل بهطور چشمگیری افزایش یافته است. اهمیت انرژی هستهای در حوزههای مختلفی همچون پزشکی، کشاورزی، محیط زیست و بهویژه تولید انرژی برق، نقش کلیدی در انگیزه کشورهای مختلف برای سرمایهگذاری در فناوریهای هستهای ایفا کرده است. همزمان، معاهدات بینالمللی از جمله پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و آژانس بینالمللی انرژی اتمی بهعنوان نهاد نظارتی، نقش محوری در مدیریت توسعه انرژی هستهای و جلوگیری از دستیابی کشورها به سلاح هستهای داشتهاند. عراق نیز در دوره پساصدام با تأسیس سازمان انرژی اتمی در سال ۲۰۱۶ گامی مهم برای دستیابی به انرژی هستهای برداشته است. با این حال، توسعه برنامه هستهای عراق با محدودیتهایی مواجه است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که محدودیتهای بینالمللی در چارچوب پیمانها و معاهدات، بهویژه پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای، مهمترین عامل بازدارنده توسعه انرژی هستهای عراق محسوب میشوند. علاوه بر این، برداشتهای تهدیدآمیز از برنامه هستهای دوران حزب بعث حساسیت جامعه بینالمللی نسبت به این برنامه را افزایش داده است. این تحقیق با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهرهگیری از منابع کتابخانهای انجام شده است.
