فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ترسّل و نامه نگاری از کهن‌ترین فنون نگارشی است که نه تنها به مرور زمان از اهمّیّت آن کاسته نشده است، بلکه در ادوار نثر فارسی به عنوان یک هنر و فن ، از نظر تاریخی، ادبی، اجتماعی و حکومتی مورد توجّه خاصّ قرار گرفته است. نویسندگان ترسّلات که از منشیان عالم و هنرمند بوده‌اند با شناخت همه جانبه در امور کشوری و لشکری کارها را سامان بخشیده‌اند و مایة عزّت کشور و مباهات حکومت و امین ملّت بوده‌اند. همچنین با به کارگیری دانش علمی و تشخیص نیاز‌های فرهنگی و تعلیمی بویژه به صورت شیوة کاربردی در مکتب خانه‌های آن روز گام برداشته و یا برجستگی‌های تربیتی در دربار برای شاهزادگان که حاکمان بعدی کشور بودند آگاهی‌‌های بایسته را منتقل کرده‌اند و سواد مکاتبه‌ای، صدور فرامین و محاسبات منظّم را برای شاهان آموخته‌اند. در لا به لای این ترسّلات، آگاهی‌های اجتماعی و مالی و شناسایی شخصیّت صاحب منصبان منقطه‌ای و سبک بیان و فرهنگ مردمی نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. دراین زمینه در دورة قاجار میرزا مهدی بن محمّد نصیر منشی خویی مورد پژوهش این مقاله است و این که چگونه و چرا ترسّل منشی خویی که دارای ویژگی‌های منحصر به فرد است، به نام ترسّل گلشنی عطارد در نسخ خطّی شناخته می‌شود؟ بررسی هشت نسخة خطّی، با محورقرار دادن نسخه مدرسه نمازی خوی تاکید بر ردّ انتساب این ترسّل به نام عطارد و همچنین گلشن عطارد دارد. در این مقاله حرف اختصاری (ن) به معنی نسخة خطّی می‌باشد.