اصول تربیتی جِهاد تبیین (مطالعه موردی: اصول مقابله با جهل مرکّب)

نویسندگان

1 سطح 4 فقه و اصول، استادیار گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان. تهران، ایران

2 دکترای علوم قرآن و حدیث، استادیار گروه آموزش الهیات، دانشگاه فرهنگیان. تهران، ایران

doi
10.22034/ksiu.2025.102.139
چکیده

هدف: تبیین کارامدی نظام مبتنی بر ولایت فقیه، مستلزم تبیین مبانی معرفتی انقلاب اسلامی، دستاوردهای مادی و معنوی نظام اسلامی و موانع ایجاد شده توسط نظام استکبار است. اما اقناع شدن و پذیرش مخاطب تبیین، گاهی با موانعی مواجه می‌شود. هدف مقالۀ حاضر، یافتن اصول تربیتی مبتنی بر معارف قرآن و عترت به منظور مقابله با جهل مرکّب به عنوان مانعی برای موفقیت در جهاد تبیین بود. روش: روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است که با استناد به منابع کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌ها: اسباب ایجاد جهل مرکّب نسبت به شناخت مبانی معرفتی انقلاب اسلامی و میزان کارامدی آن، در سه دستۀ گرایشی(مانند تعصّبات حزبی)، بینشی(مانند تقلید کورکورانه یا تبعیت از گمان) و رفتاری(مانند خوردن مال حرام) قرار می‌گیرند. بر این اساس، اصول تربیتی مقابله با جهل مرکّب عبارتند از: یادآوری و هشدار نسبت به توهّم دانایی؛ تزکیه و تهذیب اخلاقی متربّی؛ تواضع علمی و پرهیز دادن نسبت به غرور و فریفتگی علمی؛ ارزشیابی مستمر روشهای کسب اطلاعات و اخبار و روشهای استنتاجی به صورت معتدل. نتیجه‌گیری: رعایت اصول تربیتی قرآن‌بنیان می‌تواند با رفع موانع شناخت حقیقت، به منظور مقابله با جهل مرکّب و زمینه‌سازی برای موفقیت جِهاد تبیین، مفید واقع شود.