مقایسه شاخص امنیت انرژی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه منتخب (2000-2020)

نویسندگان
سیفی پور, رویا ID 1
محرابیان, آزاده ID 2
خسروی نژاد, علی اکبر ID 3
گلستانه, مهرداد ID 4

1 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسؤل) roy.seyfipour@iauctb.ac.ir

2 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.aza.mehrabiyan@iauctb.ac.ir

3 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. khosravinejad@gmail.com

4 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و حسابداری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. mehrdad.golestane@gmail.com

doi
10.22124/wp.2024.26531.3310
چکیده

امنیت انرژی مفهومی چند وجهی است که نقشی حیاتی در ارتقای ثبات ملی و جهانی دارد. در حال حاضر هیچ روش پذیرفته شده واحدی برای اندازه گیری امنیت انرژی وجود ندارد، اما رویکرد علمی غالب امنیت انرژی را به گونه ای تعریف و کمی می کند که بتواند تغییرات سریع اقتصاد و ژئوپلیتیک جهانی را دنبال کند. مطالعه شاخص امنیت انرژی در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه می تواند بینش ارزشمندی در مورد امنیت انرژی ارائه دهد. در این مقاله پس از تعیین مهم‌ترین ابعاد امنیت انرژی، شاخص جامع امنیت انرژی با استفاده از روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) ایجاد شد. بدین منظور از داده های 111 کشور منتخب در بازه زمانی سالانه 2000-2020 استفاده شده است. نتایج حاکی از بهبود کلی امنیت انرژی جهانی و همچنین عملکرد بهتر کشورهای توسعه یافته است. همچنین براساس نتایج کشورهای نفتی نسبت به کشورهای غیرنفتی برتری در امنیت انرژی نداشتند. بنابراین توجه ویژه‌ای به مدیریت ابعاد امنیت انرژی بویژه در کشورهای درحال توسعه توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها
امنیت انرژی, روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی, کشوهای در حال توسعه نفتی و غیر نفتی, کشورهای توسعه یافته نفتی و غیرنفتی