فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیدل دهلوی شاعر معروف سبک هندی، علاوه بر اشعار، آثار نثر نیز دارد. نثر بیدل نیز مانند شعر او مشکل و پیچیده است. یکی از پیچیدگی‌ها ناشی از زبان پر ایجاز و ابهام آفرین او در نثر است. در حالی که در نثر به دلیل رهایی از وزن و قافیه می‌بایست ابهام آفرینی هنری، کمتر باشد، اما اینگونه نیست. یک عامل مهم در این ابهامها، شکل دستوری ترکیبها و جمله‌هاست که با حذف و ایجاز همراه است. حذف‌هایی که ـ در حیطه‌ی دستور زبان و موجز گوییِ بدیعی ـ در چهارعنصر انجام شده، باعث تعقید معنایی و دیریاب شدن جملات گشته‌اند و آمیختگی این موارد با دیگر ابزار‌های بیانی و بدیعی بر ابهام متن افزوده است. هدف این مقاله بررسی عوامل ابهام‌ها بر مبنای هنجار‌های دستوری و کشف جملات زیرساخت، به کمک عوامل بیانی و بدیعی است. ما برای بررسی دقیق، جملات و ترکیباتِ مبهم را براساس نیاز، از نظر بدیعی، بیانی و دستوری تحلیل کرده‌ایم و برای فهم معنا، الگوهایی دستوری ارائه کرده‌ایم. علاقۀ بیدل به موجز گویی، ترکیب‌سازی با مصدر، توسعۀ معنای فعلی، ایجاد رابطۀ این همانی در برخی ترکیبات و حذف‌ عناصر دستوری همراه با تزاحم خیال، در کنار عدم تسلط کامل او به قواعد زبان فارسی، باعث ابهام در نثر چهار عنصر شده است.