بررسی صفات مورفولوژیک، میزان پرولین و فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدان در ژنوتیپهای نخود (Cicer arietinum L.) در شرایط تنش خشکی
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2
3
doi
10.22067/ijpr.v1391i2.24695چکیده
مطالعة حاضر با هدف بررسی واکنش ژنوتیپهای نخود به تنش خشکی از نظر صفات مورفولوژیک و تغییرات بیوشیمیایی ایجادشده، برای درک بهترِ ساز و کارهای مقاومت به خشکی و دستیابی به منابع ژنتیکی مطلوب انجام گرفت. ژنوتیپهای نخود شاملMCC877 و MCC696 (متحمل به خشکی) و MCC776 و MCC588(حساس به خشکی) در چهار رژیم رطوبتی خاک شامل ظرفیت زراعی (شاهد)، 75درصد، 50درصد و 25درصد ظرفیت زراعی بهصورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در محیط کنترلشده، در سال1388 با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این مطالعه نشان داد که اغلب صفات مورفولوژیک، مانند ارتفاع بوته، زیست تودة اندام هوایی و ریشه، مجموع طول ریشهها و سطح برگ، عمدتاً تحت تأثیر تنشهای شدید خشکی قرار گرفتند. تنشهای متعادل خشکی (رطوبت 50درصد ظرفیت زراعی و بالاتر)، تأثیر معنیداری بر صفات فوق نداشت. در این بررسی، با کاهش رطوبت خاک، میزان پرولین در تمام ژنوتیپها افزایش یافت. ژنوتیپ بومی کاندیدا برای تحمل به خشکی (MCC696) از بیشترین مقدار پرولین درشرایط تنش شدید خشکی برخوردار بود. فعالیت آنزیمهای سوپراکسیددیسموتاز و پراکسیداز، تحت تأثیر تنش خشکی، افزایش یافت و این افزایش در ژنوتیپ حساس به خشکی MCC588، بیش از سایر ژنوتیپهای نخود بود. احتمالاً عدم وجود مقاومت و اجتناب از تنش خشکی در ژنوتیپ MCC588، باعث واکنش گیاه به تولید بیشتر آنزیمهای آنتیاکسیدان در این ژنوتیپ شد.