بررسی مؤلّفه‌های عملیات روانی براساس نشانه شناسی تقابل‌های دو‌گانه در مناظره «جدال سعدی با مدّعی»

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه محقق اردبیلی

2 هیئت علمی رشته علوم سیاسی دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشجوی دکتری دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22103/jll.2020.14221.2669
چکیده

مطلوبِ هر انسان عاقل و توانایی است که بتواند با صرفِ حداقلّ هزینه‌ها و نیز کوتاه‌ترین زمان دلِ مخاطبان مُنکر و مُردّد را در باب موضوعات و دغدغه‌های مشترک به دست آورد و به طرز غیرمستقیم و عجیبی، آنان را با افکار سازندۀ خود همراه سازد و حتی در جهت پیشبردِ اهداف خود، از مخاطبان خود استفاده کند؛ بی‌تردید، عملیات روانی نویسنده، شاعر و یا سیاستمدار را قادر می‌سازد تا خواسته‌های خود را به صورت مرموز و استادانه در وجود مخاطبان، طوری ایجاد کنند که در جهت اهداف اخلاقی، اقتصادی و ... خودشان باشد. در این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی صورت می‌گیرد، مناظرۀ «جدال سعدی با مدّعی» بر اساس شگردهای عملیات روانی و ایجاد تقابل‌های دوگانه، پاره‌ای از آسیب‌های اجتماعی را شناسایی و ارائۀ راه حل می‌کند.‌ سعدی در این مناظره که ظرفیت بیان پاره‌ای از آسیب‌های اخلاقی و اقتصادی جامعه را دارد، از راه طرح تقابل‌های دوگانه و در مقابل هم قرار دادنِ توانگر و درویش و بیان خصوصیات آنان و بیان تعریف جدیدی از هر دو طبقه قصد دارد ضمن ایجاد تعدیل آن دو، توانگران را به توزیع بخشی از ثروت خود برای درویشان متقاعد و تشویق کند و از این راه به رونق اقتصادی جامعه کمک کند و درویشان را نیز به داشتن همت والا در برابر بی‌اعتنایی برخی از توانگران ترغیب سازد.