بررسی برخی ترکیبات زیست فعال و اسیدهای فنولیک گیاه تاج خروس گسترده در مراحل مختلف فنولوژیکی

نویسندگان

1 Department of Horticultural Sciences - College of Agriculture - Bu-Ali Sina University - Hamedan - Iran

2 دانشگاه بوعلی سینا - همدان

3 دانشگاه بو علی سینا

4 Department of Agronomy and plants breeding - College of Agriculture - Bu-Ali Sina University - Hamedan - Iran

doi
چکیده

جهت تعیین برخی مواد موثره گیاه تاج‌خروس گسترده (Amaranthus blitoides) در مراحل مختلف فنولوژیکی، آزمایشی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تیمار و 3 تکرار انجام گرفت. سه مرحله رشد گیاه شامل مرحله 8 برگی، مرحله گلدهی و مرحله بذردهی به عنوان سه تیمار آزمایش در نظر گرفته شد. سپس صفات فیتوشیمیایی و محتوی اسیدهای فنولیک کوئرستین، روتین، اسیدکلروژنیک و اسید کافئیک در این گیاه اندازه گیری شد. بیش‌ترین محتوای کلروفیل کل (05/2 میلی‌گرم بر گرم) در مرحله بذردهی و کمترین آن (94/0 میلی‌گرم در گرم) در مرحله 8 برگی مشاهده شد. بیش‌ترین محتوای کلروفیل a و b در مرحله بذردهی و کمترین آن در مرحله هشت برگی مشاهده شد. بالاترین مقدار کارتنوئید، در مرحله فنولوژیکی بذردهی مشاهده شد. میزان متابولیت‌های ثانویه این گیاه در مراحل مختلف فنولوژیکی اختلاف معنی‌داری نشان داد، بیش‌ترین مقدار فنل کل، فلاونوئید کل، تانن کل و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی در مرحله گلدهی مشاهده شد. آنالیز HPLC عصاره اندام هوایی گیاه نشان داد که این گیاه دارای مقداری کوئرستین و روتین می‌باشد که با افزایش سن گیاه تا مرحله‌ی گلدهی مقدار روتین و کوئرستین افزایش و پس از آن مقدار این دو ترکیب کاهش یافت. همچنین عصاره گیاه دارای دو اسید فنلیک شامل کلروژنیک اسید و کافئیک اسید بود که در مرحله‌ی 8 برگی بالاترین میزان را داشتند و در مراحل بعدی رشد کاهش یافتند. در مجموع بیشترین میزان ترکیبات زیست فعال و اسیدهای فنولیک کوئرستین و روتین این گیاه در مرحله گلدهی و بیشترین میزان رنگیزه‌های گیاهی در مرحله بذردهی مشاهده شد.